پاورپوینت تریاژ بیمارستانی
| دسته بندی | پزشکی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 513 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 27 |
بخشی از متن:
بسیاری از مردم به علت عدم آگاهی از علائم هشدار دهنده و اصول مراقبت های اضطـــراری عدم مهارت، عدم آگاهی از تریاژ ، مهارت نامناسب در کاربرد ترالی اورژانس ، عــــــــــد م امکانات و تجهیزات و عدم تشخیص صحیح فوریت ها ، فوت می نمایند.
در بررسی مهارت کارکنان بیمارستانی مشخص شده که 42% گروه پرستاری مهارت ناکافی در تریاژ دارند.
تریاژ Triage در لغت به معنی دسته بندی (To sort) بوده و از ریشه فرانسوی Trier میباشد.
این کلمه اولین بار توسط پزشک جراح ارتش ناپلئون بنام
Baron Dominiquejean بکار برده شد.
و…
فهرست مطالب:
مقدمه
مفهوم تریاژ
تعاریف تریاژ
انواع تریاژ بیمارستانی
تریاژ در بیمارستان
تریاژ در بیمارستان در شرایط معمولی
مشخصات تریاژ استاندارد
فضای تریاژ
دسته بندی مشکلات
معیارهای افتراقی
تهدید کننده زندگی
بررسی درد
خونریزی
سطح هوشیاری
درجه حرارات
نحوه تریاژ
ارزیابی بیمار
- مقایسه سلامت روان کارمندان زن و مرد در پارس خودرو
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 6133 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 61 |
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی مقایسه بین سلامت روان زنان و مردان کارمند ایران خودرو میپردازد در این پژوهش از نمونه 80 نفری از زن و مرد کارمند ایران خودرو انتخاب شده است و برای سنجش سلامت روان کارمندان از پرسشنامه GHQ-28 استفاده شده دادههای استخراج شده در این پژوهش از روش آمار استنباطی بررسی گردید و از طریق آزمون مان ویتنی یو محاسبه گردید.
نتایج این آزمون حاصل از آن است که بین سلامت روان زنان و مردان کارمند شرکت ایران خودرو تفاوت معنادار وجود دارد.
همچنین میتوان گفت که در هر یک از خرده آزمونها نتایج به صورت زیر است که بین علایم جسمانی در زنان و مردان تفاوت معنی دار وجود دارد. و در علایم اضطرابی در زنان و مردان تفاوت معنادار مشاهده نمیشود همچنین در علایم کارکرد اجتماعی و علایم افسردگی هم دربین زنان و مردان تفاوت معنادار وجود ندارد.
لذا میتوان نتیجه گرفت که سلامت روانی زنان نسبت به مردان بیشتر در معرض خطر است و درکل میتوان اظهار داشت که نتایج بدست آمده از این پژوهش و پژوهشهای قبلی احتمال قابلیت تعمیم این نتایج به جامعه بزرگتر زیاد است و احتمالاً میتواند مورد استفاده پژوهشگران قرار بگیرد.
فصل اول :
طرح تحقیق
مقدمه:
بدون شک سلامت افراد جامعه از اهمیت به سزایی بر خورداراست . جوامع انسانی بدون حفظ سلامت نمیتوانند بقاء واستمرار خود را حفظ کنند. و همان گونه که سلامت روان را به عنوان یکی از حیطههای علوم پزشکی دارای اهمیت است .حفظ سلامت جسمانی افراد بدان وابسته است.بهداشت و سلامت روانی فرد مورد توجه خاص متخصصین و دست اندکاران قرار گرفته است.(شهیدی ، حمیدیه، 1381 )
تلاش شتاب زده برای صنعتی شدن و گسترش سریع شهر نشینی و زندگی ماشینی که لازمه آن قبول شیوههای نوین برای زندگی است . اثر معکوس بر سلامت گذاشته و مسائل تازهای ر ابه وجود آورده است. اوضاع اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، و فرهنگی نا به سامان جهان بار مشکلات اجتماعی و محیطی و روانی واکنشهای بیمار گونه بسیاری در افراد و جوامع و به وجود آورده است که خود سبب وخیم تر شدن اوضاع و نامساعدتر شدن شرایط محیط زیست شده است.
گذشته نشان داده است که بسیاری از بیماریهای شایع غیر واگیر و بیماریهای روانی در کشورهای پیشرفته و در حال توسعه زاییده عواملی هستند که خود انسان آنها را خلق و گرفتار آن شده است. بنابراین چنین عواملی قابل پیشگیری و درمان هستند پیشگیری از بیماریها و برنامه های بهداشتی باید از روز تولد شروع شود تا از پیدایش ناتوانیهای جسمی و روانی که سد را ه انسان برای رسیدن به یک زندگی سالم و موفق است جلوگیری کند.(میلانی فر، 1376)
علم سلامت روان فرآیند همیشگی است که از بدو تولد تا هنگام مرگ ادامه مییابد این علم با چهار هدف شکوفایی توان بالقوه ، درمان اختلاهای روانی و حفظ تداوم بهداشت روانی در اشخاص سالم شرایطی را به وجود میآورد (گنجی، 1383 )
بخش عظیمی اززندگی هر انسانی صرف کار و فعالیت که بسیار مهم است .فعالیت کاری از نظر سلامت روانی شخص فعالیت مهم به حساب میآید کار وسیلهای است که برای فرد استقلال میآورد و رشد و عزت نفس او را مساعد میکند.(گنجی، 1383)
سلامت روانی از جمله مفاهیمی است که امروزه در بحث های روان شناسی از اهمیت ویژهای بر خوردار است و دایره شمول موضوعات آن هر روز فراگیرتر میشود. سلامت روانی درسه حوزه کاربردی در روان شناسی یعنی پیشگیری، تشخیص، درمان اختلالات روانی مطرح است از بین مفاهیم موجود در سلامت روانی دو موضوع فشار روانی و مقابله اهمیت ویژهای دارد(میلانی فر، 1376)
معیار اصلی قضاوت درباره سلامت روانی تشخیص این است که او بتواند با محیط خود مبادلات هماه+نگ داشته باشد . انسان سالم این توانایی را دارد که به طور دایم به دنبال رفع نیازهای خود برود و در محیط به جستجو بپردازد و برای نیل به این هدف دو عنصر حیاتی نیازدارد:(شخص، محیط) اگر خود شخص را کنار بگذاریم هر چه در اطراف باقی میماند محیط محسوب خواهد شد جای تردید نیست که هر دو عامل میتواند سلامت روانی کارکنان اثر مثبت یا منفی داشته باشد.(گنجی ، 1383)
درجهانی که هم اکنون به سوی صنعتی شدن هر چه بیشتر گام بر میدارد سالم زیستن در دنیاری علم و تکنولوژی از اهمیت ویژهای بر خوردار است امروزه شعار انسان سالم در محیط کار سالم سر لوحه بسیاری از صنایع قرار گرفته است(www.uswer.ir )
سلامت روانی را حالت سازگاری نسبتاً خوب احساس بهزیستی و شکوفایی توان و استعدادهای شخص تعریف کردهاند این اصطلاح عموماً برای کسی به کار میرود که در سطح بالایی از سازگاری و انطباق رفتاری و عاطفی عمل کند نه کسی که صرفاً بیمار نیست از سویی علم سلامت روان شاخهای از علم بهداشت است که با پیشگیری از اختلال های روانی و حفظ شیوههای بهینه زندگی سر و کار دارد(شهیدی، حمیدیه، 1381)
بیان مسئله:
از آن جایی که مدیران و کارمندان مراکز صنعتی و اداری در عصر با آشفتگی ها وتنشهای روانی مختلف درمحیط کار روبه رو هستند و این آشفتگی ها باعث بروز مشکلات در محیط کار میشود این متغیر یعنی سلامت روان در میان زنا ن و مردان متفاوت است لذا دراین تحقیق سعی بر این است که مشخص گردد آیا سلامت روان کارمندان زن و مرد در شرکت ایران خودرو متفاوت است یا خیر؟
یعنی اینکه جنسیت نقشی در تفاوت سلامت روانی کارکنان دارد اگر این تفاوت وجود دارد به چه صورت خود را نشان میدهد.
هدف پژوهش:
در پژوهش حاضر سعی شده که بررسی شود که سلامت روان زنان و مردان کارمند ایران خودرو متفاوت است.
ضرورت پژوهش:
با توجه به اینکه تعداد زیادی از افراد جامعه را کارگران و کارمندانی صنعتی تشکیل میدهند لذا توجه به مقوله سلامت روان امری است مهم. چون بسیاری از افراد غیر متخصص به کارگران و کارمندانی که دچار آشفتگی روحی میشوند بر چسب بیمار روانی بودن میزنند و آگاهی و تخصص لازم ر ادر تعریف این بر چسب ندارند.
با توجه به این مقوله که هدف اصلی مقوله سلامت روان درمان مسائل روانی و حفظ سلامت روانی به منظور ایجاد یک محیط فردی و اجتماعی سالم و مناسب است . لذا در این پژوهش سعی شده با مطالعه مقوله سلامت روان در زنان و مردان و اینکه سلامت روان در زنان و مردان چگونه تظاهر پیدا میکند مشخص میشود که آیا متغیر جنسیت و در عوامل مرتبط با آن همچون فرهنگ جامعه در سلامت روانی در کارکنان ایران خودرو باعث ایجاد تفاوت در سلامت روانی آنها شده یانه.
سوال پژوهش :
آیا سلامت روان در کارمندان(زن و مرد ) در ایران خودرو تفاوت وجود دارد؟
فرضیه اصلی پژوهش: بین سلامت روان کارمندان (زن ومرد) در ایران خودرو تفاوت وجود دارد.
فرضیه فرعی پژوهش
بین علائم افسردگی کارمندان (زن و مرد ) در ایران خودرو تفاوت وجود دارد.
بین علائم جسمانی کارمندان (زن و مرد ) در ایران خودرو تفاوت وجود دارد.
بین علائم اضطرابی کارمندان(زن و مرد ) در ایران خودرو تفاوت وجود دارد.
بین علائم کارکرد اجتماعی کارمندان(زن و مرد ) در ایران خودرو تفاوت وجود دارد.
متغی مستقل:زن و مرد
متغیر وابسته: سلامت روانی
تعریف مفهومی:
سازمان جهانی بهداشت سلامت روانی را چنین تعریف میکند:سلامت روانی در درون مفهوم کلی سلامت جای میگیرد و سلامت یعنی توانایی کامل برای ایفاء نقش های اجتماعی و روانی و جسمانی (گنجی، 1383)
تعریف عملیاتی:
نمرهای که کارکنان از پاسخگویی به پرسشنامه GHQ-28 کسب کردهاند.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
تاریخچه سلامت روان:
درحقیقت روان پزشکی را میتوان قدیمیترین حرفه و تازه ترین علم بشمار آورد. قدیمیترین چون بیماریهای روانی از قدیم وجود داشته و بقراط در 377تا 460 سال قبل از میلاد عقیده داشت که بیماران روانی را باید مانند بیماران جسمی درمان کرد.
تازه ترین علم برای اینکه از 1930 بعد از تشکیل اولین کنگره بین الملی سلامت روانی بود که روان پزشکی به صورت جزیی ازعلوم پزشکی شد و سازمانهای روان پزشکی و مراکز درمان در کشور یکی بعد از دیگری فعالیت خود را شروع کردند.
از اسناد و مدارک موجود چنین استنباط میشود که تا اواخر قرن هجدهم و همزمان با انقلاب کبیر فرانسه از تاریخچه سلامت روانی اطلاعات کافی در دسترس نیست.
اولین روان پزشک به نام جان وییر که در سال 1515 در آلمان به دنیا آمد علاقمند مطالعه درباره رفتار انسانی و بیماریهای روانی شد. درسال 1563 کتابی نوشت که امروزه اهمیت زیادی درباره تاریخچه روان پزشکی دارد. اولین پزشک در کشور انگلستان ویلیام بتی در سال 1753 بود. به طور خلاصه در اوایل قرن 19 اصطلاح روان پزشکی درکشورهای اروپایی به جای دیوانگی بنا نهاده شد.
درسال 1895 انیستوی روان پزشکی در بیمارستان نیویورک تحقیقات درباره مسائل روان پزشکی را شروع کرد. و درسال 1902 آدولف مایرروان پزشک سوئیسی جزء پزشکان این انیستو شد.
در سال 1908 کمیته وابسته به سلامت روانی که پس از یکسال تبدیل به انجمن شد. درسال 1930 اولین کنگره بین المللی سلامت روان با شرکت نمایندگان پنجاه کشور در واشنگتن تشکیل شد و مسائل روانی کشورها از قبیل تأسیس بیمارستان ها، مراکز درمانی و ... را مورد مطالعه قرار گرفت.
در سومین کنگره بین المللی سلامت روان در سال 1948 که در لندن تشکیل شد اساس فدراسیون جهانی سلامت روانی بنیان گذاری شد و درهمان سال این فدراسیون به عضویت رسمی سازمان یونسکو در آمد.(میلانی فر، 1376)
تاریخچه سلامت روانی در ایران:
اگر چه از تاریخچه سلامت روانی در ایران اطلاعات کافی در دسترس نیست . در سال 1267 شمسی دارالشفایی دریزد به فرمان خواجه شمس الدین محمد صاحب دیوانی در باغی بزرگ بنا شد این بیمارستان دارای بخشهایی برای بیماران روانی بود. تا سال 1293 به علت جنگ داخلی و هجوم قبایل بیگانه پیشرفت سلامت روانی انجام نگرفت.
درسال 1297 نگهداری و سرپرستی بیماران روانی و جلوگیری از حوادث ناگوار به شهربانی واگذار شد ودرسال 1300 درزمان صدارت سید ضیاءالدین طباطبایی مدیریت و اداره دارالمجانین از شهربانی به شهرداری منتقل شد. درسال 1310 اولین متخصص اعصاب و روان در بیمارستان مشغول به کار گردید.
درسال 1319 ساختمان جدید دانشکده پزشکی توسط پرفسور ابرلین تأسیس و با ایجاد کرسی بیماریهای روانی و تدریس بیماریهای روانی در دانشکده پزشکی تهران، تدریس روان پزشکی در دانشسرای عالی اجرا گذاشته شد. درسال 1325 بیمارستان روزبه جهت بیماران روانی اختصاص یافت در سال 1336 برنامه سلامت روانی از رادیو آغازشد. در سال 1338 اداره بهداشت روانی در وزارت بهداری تشکیل شد و در سال 1343 اولین مرکز بهداشت و سلامت روانی در تهران تأسیس شد در اردیبهشت سال 1357 پس از انحلال سازمان توان بخشی فعالیت بهداشتی و درمانی این سازمان به سازمانهای بهداری منطقه تهران و فعالیت اموزشی آن به انیستوی روان پزشکی تهران واگذار شد.
بنا بر گزارش وزارت بهداشت در سال (1376) درمان و آموزش پزشکی در حال حاضر 200 مرکز روان پزشکی در ایران فعالیت دارد. تعداد پزشکان ایران حدود 24000 نفرمیباشد ازبین آنها فقط 385 نفر روان پزشک هستند و با توجه به کل جمعیت ایران برای هر یک میلیون نفر 5 تا 6 روان پزشک داریم به همین علت 85 درصد بیمارا ن روانی به پزشکان غیر روانی پزشک مراجعه میکنندحدود بیست بیمارستان عمومی دارای بخش روان پزشکی هستند تعداد تخت های بیمارستانی در کشور 89000 میباشد که تعداد 5850 از آنها به بیماران روانی اختصاص دارد0 (میلانی فر ، 1376)
تعریف سلامت روانی:
سازمان جهانی بهداشت ، بهداشت روانی را چنین تعریف میکند: سلامت روانی دردرون مفهوم کلی سلامت جای میگیرد و سلامت روانی یعنی توانایی کامل برای ایفا نقشهای اجتماعی، روانی، جسمانی (گنجی ، 1383)
تعریف انجمن بهداشت روانی کانادا: انجمن بهداشت روانی کانادا دریک دید جامع سلامت روانی را در سه قسمت(نگرش های مربوط به خود، نگرشهای مربوط به دیگران ، نگرش مربوط به زندگی )تعریف میکند.
و از نظر این انجمن سلامت روانی یعنی توانایی سازگاری با دیدگاههای خود، دیگران و رویارویی با مشکلات روزمره زندگی (www.elib.hbi.ir )
در واقع سلامت روانی فرایندی است که از طریق ان و با استفاده از راه کارهای مناسب به حفظ و نگهداری آنچه با ارزش است میپردازیم (شهیدی وحیدیه، 1381)
سلامت روانی توصیف کننده یک توازن در خور بین افراد گروه اجتماعی و محیط بزرگتر پیرامون آنها این سه مولفه ترکیب میشود برای بالابردن هماهنگی روانی و اجتماعی ، حس بهتر بودن، خودشکوفایی و تسلط محیطی (www.centary.health.com )
تعریف گینزبرگ درمورد سلامت روانی عبارت است از تسلط و مهارت در ارتباط صحیح با محیط به خصوص در سه فضا مهم زندگی عشق ، کار ، تفریح این شخص و همکارانش برای توضیح بیشتر میگویند استعداد ادامه کار.داشتن خانواده. ایجاد محیط خانوادگی خرسند .فرد را از مسائلی که با قانون درگیری دارد. لذت بردن از زندگی و استفاده صحیح از فرصتهای ملاک تعادل و سلامت روان است (میلانی، 1376)
درسال 1948 کمیسیون مقدماتی سومین کنگره جهانی بهداشت روانی برای سلامت روانی یک تعریف دو قسمتی ارائه داده است:
1.سلامت روانی حالتی است که از نظر جسمی،روانی، عاطفی در حدی که با سلامت روانی دیگران انطباق داشته باشد برای فرد مطلوبترین رشد را ممکن میسازد.
2.جامعه خوب جامعهای است که برای اعضاء خود چنین رشدی فراهم میآورد و در عین حال رشد خود را تضمین میکند و نسبت به سایر جوامع بردباری نشان میدهد(گنجی، 1384) درفرهنگ جامع روان شناسی و روان پزشکی در تعریف سلامت عمومی و یا سلامت روانی آمده است علم و کار حفظ سلامت و کفایت روانی مطلوب سازی رفتارهای شخصی و اجتماعی به منظور استفاده مثبت از تواناییها و استعدادهای فکری و پیشگیری و درمان اختلالات روانی (پور افکاری، 1376) سلامت روان عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران تغیر و اصلاح فردی و اجتماعی و حل تضادها وتمایلات شخصی به طور منطقی ، عادلانه و مناسب را گویند (میلانی فر، 1374)
سلامت روانی به نحوه تفکر و عمل شخص بستگی دارد به طور کلی کسی که از سلامت روانی برخوردار است نسبت به زندگی نگرش مثبت دارد و آماده بر خورد با مشکلات زندگی است و در مورد خود و دیگران احساس خوبی دارد و محیط کار روابطشان مسولیت پذیر میباشند زیرا وقتی ازسلامت روانی بر خوردار باشیم انتظار بهترین چیزها را در زندگی داریم. (www.tici.inof/default.com )
مفهوم سلامت روانی:
سلامت روانی مفهومی است در کنار ابعاد جسمی و روانی به گونه ای که در مفهوم عام سلامت سازمان جهانی بهداشت مورد توجه قرار گرفته است . جنبه اجتماعی سلامت روانی را با محور قراردادن مورد بررسی قرار میدهد نخستین نقد پژوهشی به مفهوم سلامت روانی در بررسی (بلوک و برسلو) در ایالت کالیفرنیای آمریکا مشاهده شد آنها اول بار در سال 1972 به تعریف و ساختن شاخص سلامت اجتماعی پرداختند و آن را مترادف با (درجه عملکرد اعضاء جامعه) میدانستندآنان تلاش کردند تا با طرح پرسشها گوناگون در ابعاد جسمی و روانی و اجتماعی سلامت فرد به میزان فعالیت و عملکرد فرد در جامعه برسند به این ترتیب اولین گامهای عملی در این زمینه بر اساس نگرشهای پژوهشی مدارانه و مبتنی بر مطالعات میدانی آغاز میشوداین مفهوم را چند سال بعد (دونالد) و همکارانش در سال 1978 مطرح کردند و استدلال آن این بود که سلامت امری فراتر از گزارش علایم بیماری،قابلیت کارکردی فرد است . که رفاه و آسایش فردی امری متمایز از سلامت جسمی و روانی است بر اساس برداشت آنان سلامت اجتماعی در حقیقت هم بخشی ازارکان وضع جسمی محسوب میشود و هم میتواند تابعی از آن باشد البته باید اشاره کنیم در همان دوره واژه دیگری نیز گاه به صورت مترادف با واژه سلامت کم وبیش با همان محتوا به کار میرفت و آن اصطلاحی بود که اول بار در مطالعات مربوط به بیمه در آمریکا استفاده قرارگرفت و برای آن شاخص سازگاری گردید واقعیت آن است که سنجش محتوای سلامت روانی و اجتماعی از ابتدا از طریق تمرکز به (فرد) و در رابطه با تعاملات میان فردی و مشارکت اجتماعی مورد سنجش قرار گرفت و در اندازهگیری آن ارکان عینی و ذهنی هر دو تعریف منظور شده بود.
(همشهری-چهارشنبه 24 فروردین 1379- شماره 2091 )
فرق بین سلامت روان بهداشت روانی:
دراین جا لازم است به تفاوت میان سلامت روانی و بهداشت روان که دربسیاری موارد مترادف در نظر گرفته شدهاند اشاره کنیم اگر چه این دو مفهوم بسیار نزدیکی با هم دارند ولی باید توجه داشت که یکجا نیستند در حالی که در بهداشت روانی مرکز ثقل فعالیتهای روی پیشگیری است ولی سلامت روان درنتیجه فعالیتهای انسان در زمینه پیشگیری، درمان و در کل فعالیتهایی است که میشوند. (www.tici.inof/default.com )
تعریف سلامت روانی بر اساس مکاتب مختلف روان شناسی:
مکتب زیست گرایی: در مطالعه رفتار انسان بیشترین اهمیت ر ابر بافتها و اعضای بدن قایل میشود این مکتب که پایه اصلی روان پزشکی را تشکیل میدهد. بیشتر بر بیماریهای روانی توجه دارد نه سلامت روانی زیرا بیماری روانی را جزء سایر بیماری ها به حساب میآورد و درباره فر د دید تعادل حیاتی دارد رابطه برقرار کند.
مکتب روان کاوی:
معتقد است سلامت روانی یعنی کنش متقابل موزون بین سه عنصر مختلف شخصیت ، نهاد ، من ، من برتر بدین صورت که من باید بتواند بین تعارض های نهاد و من برتر .
مکتب رفتار گرایی:
در تعریف سلامت روانی بر سر سازگاری فرد با محیط تأکید دارد این مکتب معتقد است که رفتار ناسالم نیز مثل سایر رفتارها در اثر تقویت آموخته میشود بنابر این سلامت روانی رفتاری است آموخته شده.
مکتب انسان گرایی:
معتقد است که سلامت روانی یعنی ارضاء نیازهای سطوح پایین و رسیدن به سطح خودشکوفایی هر عاملی که فرد را در سطح ارضای نیازهای سطوح پایین نگهدارد و از خود شکوفایی او جلوگیری کند اختلال رفتاری به وجود خواهد آورد.
مکتب بوم شناسی :یعنی مطالعه محیطهای زندگی موجودات با یکدیگر و با محیط این دیدگاه معتقد است که عوامل موجود در محیط فیزیکی مثل سر وصدا و آلودگی هوا. زیادی جمعیت کوچکی محل سکونت به خطر افتادن میتواند بهداشت روانی را به خطر میاندازد.(گنجی ، 1383)
در این پژوهش به تعریف مکتب رفتارگرایی بیشتر توجه میشود چون یک تعریف جامع است و سازگاری فرد با محیط بیشتر مد نظر است.
نظریات موجود درباره سلامت روان:
دراین مورد نظریه پردازان مختلف بسته به دیدگاه خود نظرات متفاوتی ارائه کردهاند که به چند مورد اشاره میکنیم:
زیگموند فروید- انسان متعارف را کسی میداند که مراحل رشد روانی را با موفقیت طی کرده و در هیچ یک از مراحل بیش از حد تثبیت نشده باشد و از نظر او کمتر انسانی متعارف به حساب میآید و هر فردی به نحوی غیر متعارف (شفیع آبادی، ناصری، 1378)
فرلو- فردی را دارای سلامت روانی میداند که چهار مرحله ازسلسله مراتب نیازهای یعنی نیازهای فیزیولوژی و ایمنی، محبت ، تعلق و نیاز به احترام را طی کرده و به تحقیق خود دست یابد (شولتس، 1367، تر جمه خوشدل، 1369)
اریک فروم-با تأکید بر اینکه شخیصت انسان بیشتر محصول فرهنگ جامعه است سلامت روان را بسته به اینکه میداند که جامعه تا چه اندازه نیازهای اساسی افراد را بر آورده میکند نه اینکه فقط تا چه اندازه خودش را با جامعه سازگار نماید از نظر سلامت روان بیش از آنکه یک مدل فردی باشد سلسلهای اجتماعی است عامل اصلی این است که جامعه تا چه اندازه نیازهای انسان را ارضاءمیکند (شولتس، 1367، تر جمه خوشدل)
راجرز- نیز مانند فرلو انسان سالم را انسان تحقق یافته با کنش کامل میداند و این چنین انسان را دارای پنج ویژگی آمادگی- کسب تجربه- زندگی هستی دار- اعتماد به ارگانیسم خود و احساس آزادی و خلاقیت میشناسد( شولتس، 1367، تر جمه گیتی خوشدل)
از دیدگاه یونگ- انسان سالم را انسان فردیت یافتهای است که دارای خصوصیات نظیر پذیرش خود، پذیرش و شکیبایی. پذیرش ناشناخته و مرموز خودشناسی و بیان خود است ( شولتس، 1367، تر جمه گیتی خوشدل)
ویکتور فرانکل- در تعریف سلامت روان به اراده معطوف به معنا اهمیت میدهد و انسان سالم را انسانی میداند که دارای اراده معطوف به معناست و از سه جوهر معنویت .آزادی. مسئولیت بر خوردار است.
پراز-انسان سالم را انسانی میشناسد که در زمان حال زندگی کند و با اینکه میتواند برای آینده برنامه ریزی کند دچاره اضطراب ناشی از اینکه فرد چه خواهد شد میشود (شولتس، 1367، تر جمه خوشدل)
تعریف سلامت روان در این پژوهش تعریف سازمان جهانی است که عبارت است از سلامت روانی دردرون مفهوم کلی سلامت جای میگیرد و سلامت یعنی توانایی کامل برای ایفا نقش های اجتماعی روانی، جسمانی (گنجی ، 1383)
قلمرو موضوع و زمینه های سلامت روان:
بر اساس آنچه که از تعریف مختلف سلامت روان میتوان نتیجه گرفت در ارزیابی این موضوع مواردی که علاوه بر ابعاد جسمی روانی باید به عنوان محتوای موضوعی و در مقیاس فردی مورد توجه قرار گیرند عبارتند از مجموع وقایع و امور موثر بر فرد، عواطف و احساسات و اندیشهها ، اقدامات و فعالیتها و بالاخره مجموعه موفقیتهای فردی که طیف گسترده ای از ابعاد اجتماعی و سلامت روانی را شامل میشود حال اگر خواسته باشیم در یک نگاه کمی تقریباً تمامی حوزههای اصلی موضوعی مرتبط با سلامت روانی در یک محدوده مشخص جمع کنیم به حداقل 10 حوزه زیر اشاره میکنیم:
1.علایم و مظاهر بیماری
2.موقعیت و شرایط بدن
3.فعالیتهای مرتبط با نقش اجتماعی
4.عملکرد کلی در جامعه
5. قدرت های شناختی
6.خواب و استراحت به قدر ضروری
7.انرژی و سرزندگی
8.وضع و موقعیت عاطفی
9.احساسات فردی از سلامت
- رضایت کلی از زندگی
(همشهری – چهارشنبه 24 فروردین – 1379- شماره 2091)
پاورپوینت طرح راهبردی – ساختاری توسعه شهر تهران
| دسته بندی | شهرسازی |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 10057 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 78 |
پاورپوینت طرح راهبردی – ساختاری توسعه شهر تهران
بخشی از متن:
توضیحات:
فایل پاورپوینت طرح ساختاری-راهبردی شهر تهران(مبانی و روش های برنامه ریزی شهری)،در حجم 78 اسلاید
بخشی از متن:
بیش از 5 دهه است که الگوى سنتى طرح هاى جامع با رویکردمبتنى بر خردگرایى و مدیریت متمرکز دولتى و متکى به پیش بینی وقایع، به واسطه ناکارآمدى و تعارض با واقعیت هاى جامعه آماج انتقادات واقع شده است. با ناکامی های حاصل از الگوی سنتی و تبلور نظریه ها و تفکرات جدید در حوزه برنامه ریزی شهری،دیدگاه های جدیدی با عنوان ”دیدگاه ساختاری و دیدگاه راهبردى“ مطرح شد که هر کدام چه در عرصه روش شناسی و چه در عرصه مدیریت و اجرا تفاوت های عمده ای با دیدگاه قبلی داشتند (کمیته پژوهش توسعه شهرى، 1387 ).
از اواخر دهه 1370 شمسى در کشوراندیشمندان مختلفی از دیدگاه ساختارى راهبردی جهت ارتقاء کیفیت طرح های توسعه شهری و شناسایی تعاملات داخلی نظام های اجتماعی، اقتصادی و محیطی با برنامه ریزی شهری، طرح موضوعو حمایت کردند. این طرح موضوع منجر به حرکت به سوى تهیه طرح هاى توسعه شهرى با رویکرد ساختارى-راهبردى به ویژه براىکلانشهر هاى تهران، شیراز، اصفهان و هم اکنون مشهدگردیده است.
فهرست مطالب:
مقدمه
سیر تحولات در جهان
سر آغاز طرح های توسعه
منابع مالی شهرداری ها
طرح ساختاری از کجا شروع شد
تعاریف
تفکر اجرای طرح
سلسله مراتب سازمانی طرح
روند تهیه طرح
چرخه تکاملی طرح
سطوح نظام برنامه ریزی ایران
سلسله مراتب نظام برنامه ریزی ایران
طرح های ساختاری
طرح های راهبردی
ساختار طرح های راهبردی
مقایسه راهبردی و ساختاری
مقایسه الگوی جامع سابق با الگوی راهبردی
ضوابط
رویکرد و محتوا
سطوح طرح
برخی از چشم انداز های طرح جامع
آسیب شناسی طرح
راه حل های پیشنهادی
اقدامات پس از تهیه طرح جامع
نقشه ها
این فایل با فرمت پاورپوینت در 78 اسلاید تهیه شده است.
دستیابی و شناخت و طبقه بندی انواع آلودگیهای حاصل از فعالیتهای انسانی، صنایع، تاسیسات ..
| دسته بندی | محیط زیست |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 42 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 75 |
فصل اول
طرح تحقیق
چکیده
هدف اصلی این تحقیق دستیابی و شناخت و طبقه بندی انواع آلودگیهای حاصل از فعالیتهای انسانی، صنایع، تاسیسات و خدمات شهری می باشد. نتایج حاصل از بررسیها و مطالعات انجام شده نشان دهنده وضعیت شرایط زیست محیطی در سطح شهرستان ری می باشد.
اگر چه در یک دهه اخیر اقدامات گسترده و چشمگیری به وضعیت ایده آل و مطلوب غیرممکن نمی باشد، ولی راه بسیار طولانی و دشواری در پیش است و فقط در سایه تحقیقات و مطالعات جامع و بهره گرفتن از توان مدیران لایق و انجام سرمایه گذاریهای کلان در ابعاد ملی است که می توان بر این گونه مشکلات غلبه کرد و از همه مهمتر استفاده بهینه از تجربیات کشورهای دیگر در زمینه های زیست محیطی یکی از راههای بسیار خوب و موثر می باشد. بطور مثال در زمینه کاهش آلودگیها، بالا بردن سطح آگاهی اقشار مختلف جامعه و رسیدگی و بسامان نمودن فعالیتهای اقتصادی، صنایع و مهار انواع آلوده کننده ها از اقدامات مفید و موثر می باشد.
در حال حاضر سطح وسیعی از اراضی شهرستان ری توسط واحدهای صنعتی، بنگاههای حمل و نقل و انبارها اشغال گردیده که باعث تحمیل ترافیک سنگین به شبکه معابر شهری گشته و باعث بروز مشکلات و آلودگیها از قبیل آلودگی هوا و آلودگی صوتی و پایین آوردن ایمنی در تردد سواره و پیاده در این شهرستان را باعث شده است.
از جهتی دیگر وجود گسلهای متعدد در این منطقه، بالا بودن سطح زیرزمینی، جهت وزش باد از غرب به شرق و از جنوب به شمال و مهاجرت نیروی انسانی به این منطقه و افزایش جمعیت و انتقال صنایع آلاینده از کلان شهر تهران به سوی این منطقه از جمله مسائلی هستند که لازم است مورد ارزیابی قرار گرفته و تاثیرات نامطلوب زیست محیطی آنها را مورد توجه قرار داد.
لذا با ذکر این مطالب نگارنده سعی بر آن دارد که ضمن توجه به منابع آلاینه و انواع آلودگی های زیست محیطی در سطح شهرستان ری در جهت رفع این آلودگی ها و خطرات ناشی از آنها راهکارها و پیشنهاداتی را ارائه نماید.
پیشگفتار
بشر علیرغم دستیابی به کرات دیگر و پیشرفت و تکنولوژی، متاسفانه هنوز نتوانسته است محیطی را که خود در آن زندگی می کند را به خوبی مدیریت نماید و این مسئله منجر به بحران محیط زیست می شود که خود ناشی از مشکلاتی است که در ارتباط با هم هستند از جمله افزایش سریع جمعیت، مصرف بیش از حد منابع و تخریب آنها و آلودگی محیط زیست همانند افزایش فزاینده آلودگی هوا، آبهای سطحی و زیرزمینی، سر و صدا، فاضلاب، ترافیک، مسکن و حاشیه نشینی، کمبود آب، نازیبایی و کمبود فضای سبز و تفرجگاه ها و نمونه ای از این مشکلات که خود آنها سبب بروز اثرات زیست محیطی دیگر می گردد و مدتها است که از مرز استاندارد گذشته و به مرحله بحرانی رسیده است. با این روند و با توجه به پایداری آلودگیها در محیط و غیر قابل تجزیه بودن بعضی از پس مانده ها، تنها سیاره مسکون کهکشان رو به نابودی و نیستی قدم گذاشته است. در این راستا به شناخت و بررسی مراکز و منابع آلوده کننده محیط زیست و نوع آلودگی ایجاد شده توسط آنها باید در جهت کاهش یا رفع آلودگیها کوشید.
با آغاز زندگی بشر مسئله آلودگی محیط زیست نیز مطرح شد و با شناخت آتش و بهره برداری از آب و خاک به تدریج محیط را آلوده کرد البته با توجه به جمعیت کم و زندگی ساده آن دوران، طبیعت توان از بین بردن آلودگی را داشت.
آلودگی محیط زیست با شروع انقلاب صنعتی سیر صعودی خود را پیمود و در اواسط قرن حاضر با افزایش فعالیتهای صنعتی متعاقباً رفع آلاینده های خطرناک به محیط، به صورت یک معضل جدی درآمد و این آلاینده ها در کوتاه مدت و یا دراز مدت اثر سوء بر سلامتی انسان داشته است و ما می دانیم بعد از ایمان به خداوند مهمترین نعمت سلامتی است در مکاتب الهی و در دین اسلام ارزش جان آدمی در حدی است که اگر کسی به عمد قصد جان فرد دیگری را کند و او را به قتل برساند قتل او واجب گردیده است.
شهرستان ری از مسائل و مشکلات زیست محیطی مختلفی از جلمه آلودگی هوا وجود کانالهای فاضلاب بدون روکش در اطراف شهر یا در سطح شهر و استفاده از آب آلوده این فاضلابها جهت آبیاری مزارع کشاورزی، وجود مناظر زشت در سطح شهر، کم عرض بودن خیابانها و ایجاد ترافیک شدید، کمبود فضای سبز و مکانهای تفریحی و فرهنگی و آموزشی و کمبود امکانات خدمات درمانی بهداشتی و غیره در رنج می باشد.
در واقع شهرری همچون پیکری پیر و فرتوت و مریض در قسمت جنوبی شهر تهران مورد بی مهری واقع شده است شاید تنها عاملی که باعث شده که گوشه چشمی توجه به آن داشته باشند وجود اماکن مذهبی مانند حرم مطهر حضرت عبدالعظیم (س) می باشد.
ولی این شهر کهنسال که سالیان دراز است که مورد هجوم و حمله اقوام مختلف قرار گرفته و رازها، گنج ها و سخنهای بسیار در خود پنهان دارد به توجه بیشتر نیاز دارد تا بتواند مجدداً موقعیت و قداست قبل خود را بازیابد.
تمرکز فعالیتهای تجاری- بازرگانی، صنعتی و اداری در نیم قرن اخیر نه تنها موجب افزایش قابل ملاحظه محدوده شهر تهران گردیده بلکه آثار و عوارض کالبدی، ترافیکی و زیست محیطی قابل توجهی در مناطق همجوار آن نیز داشته است.
در اینجا لازم است از کسانی که مرا در این امر یاری نمودند تقدیر و تشکر نمایم. همچنین از تمام سازمانها و ادارات و ارگانهایی که با اینجانب همکاری لازم را نمودند، تقدیر و تشکر می نمایم از جمله شهرداری منطقه 20، سازمان آمار ایران، فرمانداری شهرستان ری، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان آب شهرری، کتابخانه های دانشکده محیط زیست و دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری، دانشگاه تربیت مدرس، شهید بهشتی و اداره هواشناسی تهران، شهرداریهای شهرستان ری و ...
رساله حاضر به عنوان گامی در راستای شناسایی و معرفی هر چه بیشتر مشکلات زیست محیطی در شهرستان ری بوده و مقدمه ای برای تحقیق هر چه بیشتر در این زمینه محسوب می شود.
مقدمه
در حالیکه شهرها روزبروز توسعه می یابند. مشکلات نیز بیشتر رخ می نمایند و بصورت مسائلی بسیار جدی در زندگی روزمره ما ظاهر می گردند. مشکلات بسیار اقتصادی و اجتماعی و مشکلات بسیار محیط زیستی که ناشی از تمرکز جمعیت در این شهرهای بزرگ است. چون آلودگی های هوا، صوت، آب و فاضلاب هایی که مواد سمی و آزاردهنده در خود دارند که رودخانه ها و آبهای سطحی و نیز آبهای زیرزمینی را آلوده می نماید و حیات گونه های گیاهی و جانوری را نیز با خطر جدی مواجه می سازدف هوای آلوده ای که جان میلیونها انسان را در معرض خطر قرار می دهد، و بر رشد و باروری گیاهان و جانوران نیز بسیار موثر است. مواد زائد و فضولاتی که در صورت نادیده انگاشتن برنامه های مدیریتی مناسب براحتی در طبیعت حل نشده و تجزیه نمی گردند و آلوده کننده و سمی اند و حرص و خواست بی پایان انسانهای شهرنشین در توسعه بی رویه شهرها و اشغال زمینهایی که یا مستعد شهرسازی و توسعه نیستند، یا قابلیت آنها در چرخه اکوسیستم و تبدیل آنها به مجموعه شهری زیانهای اقتصادی و زیستی درازمدتی به نسل های آتی وارد می سازد تنها گوشه ای از مشکلات امروز شهرهاست.
صنایع مزاحم در اطراف شهرهای بزرگ چون تهران به مشکلات مسکن، حمل و نقل، تراکم بیش از حد ساختمانها و کمبود فضای سبز انواع آلودگی های زیست محیطی و افزایش فزاینده جمعیت در شهرها به دلیل کسب درآمد بیشتر بخصوص در کشورهای در حال توسعه لزوم برنامه ریزی و توجه به مسائل محیط زیست و مطالعه و سنجش بحرانهای زیست محیطی در توسعه شهری را حتمی و ضروری نموده و امروزه در اکثر کشورها نیز این توجه به نظر می رسد و خوشبختانه هر روز که می گذرد صحبت از محیط زیست در برنامه ریزهای کلان و طرحهای توسعه از جایگاه مناسب تری برخوردار می گردند که جای خوشبختی است. در شهرهایی که امروزه تسهیلات فراوان را برای انسانها به همراه دارد چنانچه گفته شد مشکلات فراوانی نیز به دلیل دخل و تصرف بی حد و حصر ما ایجاد شده که با کمی دقت به آمار و ارقام امراضی که ناشی از آلودگی شهرهاست انسان را به تفکر وامی دارد و لزوم توجه عمیق تر به محیط زیست را در برنامه ریزیهای شهری و منطقه ای ایجاب می نماید.(دهقانیان و کوچکی 1374 ص 18) برنامه های توسعه در حال حاضر یکی از اولویتهای عمده در هر کشور به ویژه در جوامع در حال توسعه است. این امر هر چند نقش اساسی در رشد و زیربنای سیاسی- اقتصادی کشورها به عهده دارد. در عین حال اثرات بارزی در محیط زیست پیرامون خود باقی می گذارد. ادامه کلیه فعالیتهای صنعتی مستلزم بهره گیری از منابع طبیعی نظیر آب و خاک است که نتیجه آن تاثیر مستقیم و غیرمسقتیم بر تمام عوامل زیست محیطی خواهد گذاشت. تبدیل منابع طبیعی به محصولات تکمیل شده و یا واسطه ای، تولید پس مانده هایش را به همراه دارد که اغلب به صورت مواد زائد زیان آور محیط زیست را می آلایند.
رشد و گسترش نواحی شهرری در چند دهه اخیر یکی از پیامدهای توسعه صنایع اعم از کوچک و بزرگ در کشور ما بشمار می آید. همچنین عدم وجود برنامه از پیش طراحی شده در خصوص نحوه رشد و گسترش صنایع و مشاغل و دگرگونی و نابسامانی را در قالب شهرها به ویژه تهران پدید آورده است. که این امر خود باعث آثار و عوارض کالبدی، ترافیکی و زیست محیطی قابل توجهی در تهران و نواحی اطراف آن شده است.
استقرار بی رویه کارگاههایی که در چند دهه اخیر بدون توجه به برنامه ای جامع، در حاشیه تهران بصورت پراکنده و غالباً با نماهایی بدمنظر ساخته شده اند. به لحاظ گسترش غیرقابل اجتناب تهران در محاصره بافتهای مسکونی قرار گرفته و به تدریج مزاحمتهای آنان برای محیط اطراف به انحاء مختلف نظیر آلودگی هوا، صدا، فاضلابهای صنعتی و شیمیایی و مشکلات ترافیکی و غیره ظاهر شده است.
با رشد و توسعه تهران از ابندای قرن حاضر و نیاز این شهر بزرگ به انواع کارگاهها، صنایع و انبارهای مختلف حومه تهران و از جمله جنوب آن به واسطه وجود اراضی وسیع و ارزان زیر پوشش انواع کاربریهای صنعتی و کارگاهی رفت. اما در اثر رشد و گسترش سریع تهران طولی نگذشت که بسیاری از واحدهای صنعتی فوق در داخل محدوده شهری قرار گرفته و با بافتهای مسکونی نیز مربوط گردیدند و امروزه شاهد همجواری و ادغام نامناسب انواع کاربریهای مزاحم با نواحی مسکونی می باشیم.
در حال حاضر سطح بسیاری وسیعی از اراضی شهرری توسط کاربریهای مزاحم اشغال گردیده که انواع آلودگیهای زیست محیطی از قبیل آلودگی آبهای سطحی، آلودگی هوا، صدا را در این شهر تاریخی به وجود آورده اند از طرف دیگر وجود کاربریهای فوق باعث تحمیل ترافیک سنگین به شبکه معابر شهرری گشته و مشکلات عدیده ای از جمله ایجاد آلودگی هوا و صدا و پایین آوردن ایمنی در تردد سواره و پیاده را به وجود آورده است، که با خارج شدن کاربریهای مزاحم، بسیاری از مسائل و مشکلات شهرری حل خواهد شد.
طرح رساله حاضر روش کاربردی بررسی مسائل زیست محیطی حاکم بر شهرستان ری می باشد که شامل 6 فصل به شرح زیر می باشد:
فصل اول: تحت عنوان کلیات طرح تحقیق؛ شامل مقدمه، طرح موضوع، اهداف تحقیق ادبیات تحقیق، فرضیه، متدلوژی و مشکلات و موانع موجود در این زمینه می باشد.
فصل دوم: به بیان مفاهیم و تعاریف و مبانی نظری تحقیق پرداخته است.
فصل سوم: به بیان ویژگیهای طبیعی و جغرافیایی منطقه پرداخته است.
فصل چهارم: به بیان خصوصیات انسانی و ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی می پردازد.
فصل پنجم: به بیان مشکلات و معضلات شهرستان ری پرداخته است.
فصل ششم: نتیجه گیری و پیشنهادات مورد نظر در خصوص معضلات می باشد و ارزیابی و همچنین به رد یا قبول فرضیه های مورد نظر پرداخته و ضمن نتیجه گیری از آن راهکارهای مناسب در جهت بهره برداری بهینه از فضاهای موجود می پردازد.
1-1- بیان مسئله:
محیط زیست مجموعه ای است عظیم و متراکم از اجزاء و عوامل فعال گوناگون که ابر اثر یک روند و تکامل تدریجی موجودات زنده و اجزای سازنده به وجود آمده است بنابراین اجزای گوناگون محیط زیست که طبیعت و کلیه موجودات زنده را در بر می گیرد با یکدیگر همبستگی دایمی و دقیقی دارند.
حال چنان چه بهره برداری از هر یک از اجزای این پدیده حیاتی و پیچیده بودن آگاهی و برنامه ریزی کافی و بدون توجه به تاثیرات جنبی درازمدت آن صورت پذیرد مشکلات و مخاطرات در محیط زیست و چرخه های حساس اکولوژیک به وجود خواهد آمد.
رشد تکنولوژی و صنایع و آثار ویرانگر ضایعات خطرناک ناشی از فعالیت های صنعتی و آلودگی ناشی از آنها سلامت محیط زیست آب، هوا و گونه های گیاهی و جانوری را تحت الشعاع قرار داده است و باعث بروز مشکلات زیست محیطی می شود.
از آنجا که شهرستان ری در جنوب شهر تهران قرار دارد و همچنین وجود شیب طبیعی زمین از شمال به جنوب و جریان پیدا کردن اکثر فاضلابهای تهران به طرف شهر ری، همین طور وجود کارخانه و کارگاههای صنعتی در داخل و حاشیه شهر، افزایش جمعیتف کمبود امکانات رفاهی باعث ایجاد مسائل و مشکلات زیست محیطی در شهرری شده است از جمله آلودگی ناشی از فاضلابها و آلودگی هوا و صوت و عوارض ناشی از آن.
2-1- اهمیت و ضرورت تحقیق
«اوست خدایی که زمین را برای شما رام و هموار کرد پس شما بر پستی و بلندی آن راه روید و از رونق و از رزق و روزی خدا بهره ور شوید»
(سوره ملک. آیه 15)
و طبق اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که می گوید:
«در جمهوری اسلامی حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشد وظیفه عمومی تلقی می گردد. از این رو فعالیتهای اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیرقابل جبران آن ملازمه پیدا کند ممنوع است.»
محیط زیست بعنوان یکی از حوزه های علم، مانند هر حوزه ی دیگری در علم، تعریفها و مفاهیم خاص خود را دارد. محیط زیست عبارتست از محیطی که فرآیند حیات را فراگرفته و با هم برکنش دارد.
محیط زیست از طبیعت، جوامع انسانی شهری و روستایی و نیز فضاهایی که با فکر و دست بشر ساخته شده اند تشکیل یافته است و در مفهوم کلی «محیط زیست» سه نوع محیط قابل تشخیص است که عبارتست از: محیط طبیعی، محیط اجتماعی، محیط انسان ساخت. البته این تفکیک صرفاً در قلمرو نظری میسر می باشد بخشی از محیط زیست ارتباط تام با برنامه ریزی شهری دارد. با توجه به اینکه روابط انسانی تا حدودی تاثیر پذیر از شرایط بیرونی است و در این راستا افزایش بی رویه جمعیت شهری و عوارض جانبی مختلف آن در حال حاضر یکی از دشواریها و مشکلاتی است که در سطح ملی و منطقه ای اذعان عمومی و مسئولین کشور را به خود مشغول داشته در این میان رشد بی رویه شهر تهران و افزایش جمعیت آن بیش از همه موجب این مشکلات و معضلات و تغییر در نظام شهری ایران شده است.
امروزه با توجه به اهمیت روزافزون محیط زیست و منابع آن در زندگی انسانها و معضلات و مشکلاتی که در این زمینه بویژه در محیط های شهری بواسطه عواملی چون افزایش بار جمعیتی، مصرف گرایی افراطی، عدم رعایت ضوابط و ملاک عملهای زیست محیطی از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی، عدم آگاهی کامل شهروندان نسبت به محیط زیست و ضرورت حفاظت از آن، پدیدار گشته است، موضوعات مرتبط با محیط زیست، نحوه برخورد با معضلات آن و چگونگی حفظ و احیاء منابع زیست محیطی را در کانون توجه قرار داده. بنحوی که در موضوعات مرتبط با توسعه پایدار مطالعات و برنامه ریزیهای زیست محیطی از اهمیت درخور توجهی برخوردار گشته است و اصولاً برنامه های مرتبط با توسعه پایدار بدون این بخش فاقد جامعیت لازم خواهد بود.
از سوی دیگر مسلم می نماید که انجام هر گونه عمل در راستای حفاظت از منابع زیست محیطی و مرتفع سازی معضلات و مشکلات محیط زیست، چه از جنبه ساختاری و راهبردی و چه در حوزه موضوعات اجرایی، در درجه نخست مستلزم وجود آگاهی و اشراف کامل نسبت به منابع زیست محیطی، موضوعات مرتبط با محیط زیست، مشکلات و معضلات زیست محیطی و عوامل مرتبط و موجد آنها بوده، که این همه صرفاً از طریق مطالعات مستمر و پایش متواتر در این زمینه ها بدست آمده و لازمه قابل استفاده بودن آنها نیز در گرو بروز نگهداشتن مطالعات صورت گرفته خواهد بود.
شهرستان ری با قدمتی چند هزار ساله با 2295 کیلومتر مربع وسعت و یک میلیون نفر جمعیت در منتهی الیه جنوب شرقی کلان شهر تهران قرار دارد. این شهرستان همراه با مدرنیزه شدن شهر تهران در طول دوران معاصر بتدریج بصورت شهری در حاشیه پایتخت درآمده و به همین دلیل، علیرغم قدمت تاریخی این شهرستان عملاً نسبت به کلانشهر تهران موقعیت حاشیه نسبت به متن را یافته است، از اینرو در عین حال که این شهرستان محل استقرار صنایع، پایانه ها، کارخانجات و کارگاه های کوچک و بزرگ گردیده، با توجه به وضعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در وسط راههای مواصلاتی جنوب و شرق کشور، محل تردد خودروهای سنگین و سبک حامل انسان و کالا نیز می باشد.
همراه با این دو وضعیت وجود اراضی کشاورزی فراوان در محدوده شهرستان ری، از دیرباز اهمیت بخش کشاورزی را در این شهرستان مورد توجه قرار می دهد. از دیگر سو و در کنار ویژگیهای یاد شده، انبوهی جمعیت شهرستان در سالهای اخیر، به همراه سرریز شدن بسیاری از مشکلات زیست محیطی کلان شهر تهران به شهرستان ری نظیر آبهای سطحی، مسائل اجتماعی و فرهنگی، استقرار برخی از امکانات و تاسیسات شهری مرتبط با پایتخت همچون: محل دفن زباله در کهریزک، بهشت زهرا، فرودگاه بین المللی امام خمینی (ره) و استقرار تصیفه خانه فاضلاب تهران در این شهرستان موجب گردید که بطور روزمره بر مسائل و معضلات زیست محیطی آن افزوده گردد بنحوی که امروزه شهرستان ری به تنهایی بیش از مجموع معضلات زیست محیطی چندین شهرستان را با خود یدک می کشد.
با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی شهرستان ری و مشکلاتی که به دلیل تعامل با کلان شهر تهران به این حوزه منتقل می گردد، تهدیدهای حادث بر شهرستان مورد نظر را بایستی در گروه های تهدیدهای قابل مشاهده بر محیط زیست انسانی، بهداشت شهروندان، افزایش بارگذاری جمعیتی ناشی از زاد و ولد، مهاجرت و احداث شهرکهای جدید شمارش نمود. وجود معضلات بر جای مانده از شهرکهای احداثی در سنوات گذشته در داخل مجموعه شهر و حواشی آن و عدم رفع آنها، تبعات ناشی از بهره برداری مستقیم تصفیه فاضلاب شهر تهران در شهرستان ری و گستردگی جغرافیایی شهرستان ری که شامل کل شهر، کهریزک و حسن آباد می گردد از دیگر مسائلی است که در رابطه با معضلات زیست محیطی این شهرستان بایستی به آنها اشاره شود.
وفور موضوعات اشاره شده و گستردگی آنها باعث گردیده که علیرغم، هممه اقداماتی که در جهت ساماندهی معضلات این شهرستان در حوزه های مختلف در سنوات اخیر صورت پذیرفته، کماکان تا دستیابی به تصویری مطلوب و قابل قبول، حداقل در زمینه زیست محیطی فاصله بلندی وجود داشته باشد.
و بر طرف سازی این فاصله را بطور قطع بایستی در برنامه ریزیها و تلاشهای اجرائی دست اندرکاران این موضوع از یک سو و نیز حمایتها و هدایت های ارشاد گرایانه مقامات ذیربط مافوق از سوی دیگر جستجو نمود.
ضمن آنکه به واسطه ارتباط مستقیم معضلات زیست محیطی با حیات فردی و اجتماعی گروههای شهروندان، ارتقاء سطح فرهنگی شهروندان از طریق آموزشهای عمومی و همچنین مشارکت آنها در قالب تشکلهای صنفی، صنعتی، اجتماعی و تشکیل NGOها می تواند ضمن کاستن از مشکلات و معضلات موجودف در بلند مدت موجب ساماندهی موضوعات مرتبط با محیط زیست و برطرف سازی معضلات حاد زیست محیطی گردد.
3-1- پیشینه تحقیق
مروری بر تحقیقات انجام شده
توسعه فیزیکی و گسترش بی رویه شهرها موضوعی است که در سالهای اخیر نظر دانش پژوهان علاقمند به مسائل شهری را به خود جلب کرده است. چرا که در گذشته روند رشد شهرها به گونه ای بوده است که این رشد، مسائل و مشکلات خاص امروز را برای شهرنشینان به ارمغان نمی آورد. در حالی که بعد از تحولات جدید شهرنشینی، رشد بی رویه شهرها مشکلاتی را به وجود آورده است از جمله اراضی حاصل خیز اطراف شهرها با شکل گیری بدون ضابطه و بی برنامه شهرها، افزایش قیمت زمین و آلودگی زیست محیطی و تخریب اکوسیستم های طبیعی و ... به هر حال کمتر شهری است که با این مسئله درگیر نباشد اما در مورد چاره اندیشی لازم برای مسائل فوق به طور خاص و ویژه مطالعات اندکی صورت گرفته است از جمله این مطالعات عبارتند از:
1-3-1- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور
برای اولی بار ارزیابی اثرات زیست محیطی در سال 1969 میلادی طی یک نهضت زیست محیطی به صورت مصوبه قانونی در کشور آمریکا مطرح شد و جنبه عمل به خود گرفت و پس از آن بنا به اهمیت موضوع در سایر کشورها گسترش بین المللی پیدا کرد، به نحوی که امروزه کمتر کشوری یافت می شود که نسبت به ارزیابی اثرات زیست محیطی غریبه باشد.
در سال 1972 کشور ژاپن، هنگ کنگ و سنگاپور، در سال 1973 کشور کانادا، در سال 1974 استرالیا، در سال 1975 آلمان، در سال 1985 اتحادیه اروپا، در سال 1993 کشورهای سریلانکا، پاکستان، هندوستان، بنگلادش، فنلاند و اتریش، در سال 1994 ایران نسبت به ارزیابی اثرات زیست محیطی در چهارچوب مصوبه قانونی انجام نمود.
اثرات زیست محیطی طبق تعریف شامل آن دسته از عواملی هستند که در قالب آلودگی با تخریب بر انسان (بهداشت عمومی)، حیوان، گیاه، آب، خاک و ارتباط فی مابین آنها و همچنین بر ساختمانها، آثار فرهنگی، باستانی، تاریخی، کیفیت دید، کیفیت صدا و ارتعاش، منابع اقتصادی و اجتماعی تاثیر می گذارد.
اثرات زیس محیطی در انواع و اشکال مختلف مثبت، منفی، مستقیم، غیرمستقیم، کوتاه مدت، بلند مدت، اولیه، ثانویه، نقطه ای، تجمعی، میرا و زایش نمود پیدا می کنند.(اطلس ملی ایران، ج 16 صص 71 و 70)
بارکر[1] و لونی[2] (1990) طی بررسی انجام داده در بریتانیا مشاهده کردند که درآمد حاصل از وضع مالیات در آلودگی سوخت می تواند موجب کاهش مورد ملاحظه ای در نرخ فعلی مالیات بر ارزش افزوده گردد و این نوع توزیع مجدد مالیات را می توان در مورد کارخانجات و موسساتی که از عواقب مالیات های آلودگی دچار زیان شده اند بکار بست به عنوان مثال دولت می تواند با استفاده از این درآمدها به کارخانه ها جهت نصب و استفاده از تکنولوژیهای کمتر آلاینده کمک مالی نماید یا به طریق دیگر موجبات پایین آوردن نرخ مالیات بر درآمد را فراهم آورد و این حرکت باعث بهبود کلی وضعیت کارخانه ها در بریتانیا شد. بدین طریق توزیع مجدد درآمدهای مالیاتی- مالیات بر آلودگی از لحاظ مالیاتی خنثی شده، یعنی هیچ گونه تاثیر خالصی بر درآمدهای حاصل از مالیات نمی گذارد بلکه موجب تخریب مصرف کنندگان به سمت مصرف کالاهایی که از آلایندگی کمتری برخوردارند، می شوند.
- اوونز، انرژی و ماندگای زیست محیطی (1991)
اوونز در این تحقیق عنوان می نماید که اگر الگوهای ایجاد توسعه شهری از لحاظ زیست محیطی، ماندگار باشد پیشبرد مصرف بهینه انرژی را داشته باشد و طرح ریزی کاربرد زمین در درازمدت در دستیابی به این هدف نقش مهمی دارد و همچنین اگر قرار است که توسعه شهری ماندگار حاصل شود باید سیاستها در سطوح مختلف هماهنگ شوند و تمام ابزارهای سیاستگذاری در جهت واحد به کار گرفته شوند. (اوونز 1991، 14ص)
- مارک هنیلز و استیفن پاتر، نحوه ی دفن زباله و آلودگیهای آن (1992)
مارک هنیلز و استیفن پاتر در این تحقیق نگرانی عمومی نسبت به محیط زیست و آلودگی آن که ناشی از دفن زباله می باشد مورد توجه قرار می دهند و عنوان می کنند که زباله های قابل بازیافت که ممکن است اثرات ناگوار زیست محیطی داشته باشند باید بازیافت شوند و برای جمع آوری زباله پیشنهاداتی مانند قراردادن زباله ها به صورت تفکیک شده در داخل کیسه های سربسته با علامت مخصوص و استفاده از سطل های زیاد زباله را به صورت علمی و در جایگاهی دور از شهر بدون آسیبی به خاک و زمینهای کشاورزی پیشنهاد می کنند.(هنیلز 1992، ص 13)
2-3-1- تحقیقات انجام شده در داخل کشور
پیرامون این موضوعی در ایران مطالعاتی انجام شده است برای مثال:
1-کتاب طرح تکریم ارباب رجوع، فرمانداری شهرستان ری
2-پایان نامه های دانشگاهی متعددی که در زیر به آنها اشاره می گردد
باقری، اسفندیار، توانمندیهای کشاورزی و دامپروری شهرستان ری (باقری 1382)
باقری در تحقیق خود به معرفی اقلیم استان تهران و شهرستان ری و همچنین به مسائل و مشکلات اراضی کشاورزی و دام و طیور و آبزیان در شهرستان ری پرداخته و به توانمندیهای کشاورزی و زراعی شهرستان پرداخته، همچنین در خصوص منابع تامین کننده آب و قنوات و همچنین فاضلابهای شهری و همچنین راههای مبارزه با آن را پیشنهاد می نماید.
مهیاری، مرضیه، بررسی کارکردهای شهری و تعیین حوزه نفوذ (مهیاری 1384)
مهیاری در رساله خود به بررسی نقشها و کارکردهای شهری و روابط آن با نقاط شهری دیگر می پردازد و همچنین تعیین نقش شهرها و روابط شهرها و روستاها از موضوعاتی است که مورد توجه محققین علوم جغرافیایی قرار داده و در این میان جغرافیدانان به دلیل ماهیت فضایی و مکانی علم جغرافیا از اهمیت زیادی برخوردارند. در این تحقیق خانم مهیاری به معرفی حوزه های شهری و کارکرد هر کدام پرداخته و راهکارها و پیشنهاداتی در خصوص رفع مشکلات زیست محیطی در خصوص صنایع مزاحم و آلوده کننده و ... ارائه نموده اند.
سیری، مجید، بررسی مسائل و مشکلات زیست محیطی ناشی از رشد و توسعه سریع جغرافیایی اسلامشهر(سیری، 1381)
مجید سیری در پایان نامه خود به بررسی ویژگیهای جغرافیایی اسلامشهر که شامل مطالعات طبیعی و اجتماعی و اقتصادی و کالبدی است پرداخته و به بررسی مسائل و مشکلات زیست محیطی اسلامشهر اشاره نموده و این مشکلات را در دو حوزه عوامل زیست محیطی بیرونی و درونی مورد ارزیابی قرار داده و به اعم مشکلات از قبیل فعالیتهای صنعتی و خدماتی حاشیه ای و معضلات نشات گرفته از عوامل بیرونی و کلان شهر تهران می پردازد. همچنین به بررسی مشکلات زیست محیطی ناشی از حاشیه نشینی و طرح خانه سازی بی برنامه و روند صنعتی شدن منطقه و رشد سریع جمعیت، توسعه شهرنشینی، تعرض به اراضی پیرامونی و تخریب منابع طبیعی، تغییر الگوی زندگی اقتصادی و اجتماعی و تبدیل جامعه مصرفی و نهایتاً معضلات و آلودگی های زیست محیطی را مورد ارزیابی قرار داده و جهت جلوگیری از مناطق حاشیه نشینی و انتقال کارخانه ها و کارگاه های صنعتی به خارج از شهر را پیشنهاد می کند.
شوهانی، محمد، اثرات توسعه فیزیکی شهر ایلام بر منابع زیست محیطی آن:
شوهانی در پایان نامه خود که بررسی ویژگی های زیست محیطی ناشی از توسعه شهر ایلام می پردازد آلودگی های مختلف ناشی از این توسعه را آلودگی های هوا، آلودگی خاک، آلودگی آب، آلودگی های بصری، ترافیک مشکل فضای سبز می داند و جهت رفع آن آلودگی جمع آوری صحیح زباله و ایجاد سیستم فاضلاب شهری، کنترل اتومبیل های نیاز به تعمیر، جلوگیری از مناطق حاشیه نشینی و انتقال کارخانه ها و کارگاه های صنعتی به خارج از شهر را پیشنهاد می کند.
امامی، فضل ا... توسعه فیزیگی شهر خرم آباد و مشکلات زیست محیطی آن (امامی، 1376)
فضل ا... امامی در پایان نامه خود که به بررسی توسعه فیزیکی و مشکلات زیست محیطی شهر خرم آباد می پردازد توسعه ناموزون یک شهر را باعث از بین رفتن زمینهای کشاورزی حاشیه شهر، ایجاد مناطق حاشیه نشین، ایجاد انواع آلودگی هوا، آب، خاک و ... می داند و جهت رفع این مشکلات کنترل رشد فیزیکی شهر را با بها دادن به روستائیان و در اختیار قرار دادن امکانات مختلف به آنان، جمع آوری فاضلاب های شهر، رفع و جمع آوری زباله های شهری و ایجاد فضای سبز را پیشنهاد می نماید.
رهنماً محمدرحیم، نقش دام داری ها در مشکلات زیست محیطی شهر تربت حیدریه
رهنما در تحقیق خود به مشکلات زیست محیطی شهر تربت حیدریه که ناشی از وجود دامداری ها اطراف آن است می پردازد و در جهت این امر یک شعاع (98 کیلومتری) را در اطراف شهر مشخص می نماید و ضمن مشخص کردن روستاهای آن و تعداد آن و تعداد دامداری ها و گاوداری ها و اثرات هر کدام بر محیط زیست شهر تربت حیدریه به انتقال آن در خارج از محدوده شهر اشاره می کند و واحدهای دامداری که در حال صنعتی شدن می باشد باید از توسعه آنها جلوگیری کرد و همچنین واحدهای دیگر را نیز به بیرون محدوده باید انتقال داده شود و فضولات و کود حیوانی آنها نیز به بیرون از محدوده انتقال داده شود. (محمدرحیم رهنما- 1379)
معصومی زاده، رضوان- آلودگیهای زیست محیطی شهر اصفهان
معصومی زاغده در تحقیق به مسائل و مشکلات زیست محیطی شهر اصفهان می پردازد و در این تحقیق به آلودگیهای زیست محیطی مانند آلوده شدن آب زاینده رود، تمرکز واحدهای صنعتی در شهر و اطراف آن و فاضلابهای ناشی از آن و آلودگی خاک، آلودگی آب می پردازد و تجهیزات مخصوص کنترل دفع آلودگی و گسترش فضای سبز و انتقال مزاحم و فاضلابهای شهری و صنعتی و همچنین مکان مناسب برای دفع زباله ها پیشنهاد می کند.
رهنمایی، محمدتقی، توسعه محیط زیست (رهنمایی، 1371)
دکتر رهنمایی در این تحقیق ابتدا به بررسی انقلاب صنعتی و نقش صنعت در آلودگیها محیط زیست و توسعه واحدهای صنعتی بدون توجه به ضایعات زیست محیطی آن می پردازد و پیدایش ما در شهرها و کلان شهرها را سبب تولید زباله و فاضلاب و ایجاد گازهای سمی مسائل و مشکلات محیطی و فضایی می داد.
وی در این تحقیق به آلودگی هوا، از بین رفع مراتع و جنگلها و گونه های جانوری و همچنین ایجاد مناطق حاشیه نشین و زاغه نشین می پردازد و رشد جمعیت و فعالیتهای اقتصادی و صنعتی در کنار آبها و همجواری صنایع با شهرها را در آلودگیهای زیست محیطی موثر می داند و تهیه یک طرح جامعه محیط زیست برای کشور بعنوان یک حرکت منطقی برای انتظام فضایی کشور و جلوگیری از بحرانهای فضایی در آینده را الزامی می داند.
- ری باستان، حسین کریمان
در این کتاب تاریخ پرفراز و نشیب ری بیان شده و صنعت قدیم ری و تاثیر آن در زندگی مردم توصیف شده است.
- مطالعات محیط زیست (جلد چهارم) مهندس مشاور مهرآزان- شهرداری منطقه 20 به مطالعات زیست محیطی در ارتباط با صنایع در سطح شهر ری پرداخته و انواع آلودگیهای ایجاد شده توسط واحدهای صنعتی را مشخص نموده است.
- مطالعات اقتصادی، اجتماعی، کاربری زمین و ضوابط و مقررات الگوی توسعه- شهرداری منطقه 20.
به مطالعاتی در زمینه عوامل اقتصادی، اجتماعی و تاثیرات آن، در سطح منطقه پرداخته و نیز مطالعاتی در زمینه کاربری اراضی و پراکندگی کاربریها و همچنین کاربری اراضی و تفکیک نواحی ده گانه منطقه 20 صورت گرفته است.
دستیابی و شناخت و طبقه بندی انواع آلودگیهای حاصل از فعالیتهای انسانی، صنایع، تاسیسات ..
| دسته بندی | محیط زیست |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 42 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 75 |
فصل اول
طرح تحقیق
چکیده
هدف اصلی این تحقیق دستیابی و شناخت و طبقه بندی انواع آلودگیهای حاصل از فعالیتهای انسانی، صنایع، تاسیسات و خدمات شهری می باشد. نتایج حاصل از بررسیها و مطالعات انجام شده نشان دهنده وضعیت شرایط زیست محیطی در سطح شهرستان ری می باشد.
اگر چه در یک دهه اخیر اقدامات گسترده و چشمگیری به وضعیت ایده آل و مطلوب غیرممکن نمی باشد، ولی راه بسیار طولانی و دشواری در پیش است و فقط در سایه تحقیقات و مطالعات جامع و بهره گرفتن از توان مدیران لایق و انجام سرمایه گذاریهای کلان در ابعاد ملی است که می توان بر این گونه مشکلات غلبه کرد و از همه مهمتر استفاده بهینه از تجربیات کشورهای دیگر در زمینه های زیست محیطی یکی از راههای بسیار خوب و موثر می باشد. بطور مثال در زمینه کاهش آلودگیها، بالا بردن سطح آگاهی اقشار مختلف جامعه و رسیدگی و بسامان نمودن فعالیتهای اقتصادی، صنایع و مهار انواع آلوده کننده ها از اقدامات مفید و موثر می باشد.
در حال حاضر سطح وسیعی از اراضی شهرستان ری توسط واحدهای صنعتی، بنگاههای حمل و نقل و انبارها اشغال گردیده که باعث تحمیل ترافیک سنگین به شبکه معابر شهری گشته و باعث بروز مشکلات و آلودگیها از قبیل آلودگی هوا و آلودگی صوتی و پایین آوردن ایمنی در تردد سواره و پیاده در این شهرستان را باعث شده است.
از جهتی دیگر وجود گسلهای متعدد در این منطقه، بالا بودن سطح زیرزمینی، جهت وزش باد از غرب به شرق و از جنوب به شمال و مهاجرت نیروی انسانی به این منطقه و افزایش جمعیت و انتقال صنایع آلاینده از کلان شهر تهران به سوی این منطقه از جمله مسائلی هستند که لازم است مورد ارزیابی قرار گرفته و تاثیرات نامطلوب زیست محیطی آنها را مورد توجه قرار داد.
لذا با ذکر این مطالب نگارنده سعی بر آن دارد که ضمن توجه به منابع آلاینه و انواع آلودگی های زیست محیطی در سطح شهرستان ری در جهت رفع این آلودگی ها و خطرات ناشی از آنها راهکارها و پیشنهاداتی را ارائه نماید.
پیشگفتار
بشر علیرغم دستیابی به کرات دیگر و پیشرفت و تکنولوژی، متاسفانه هنوز نتوانسته است محیطی را که خود در آن زندگی می کند را به خوبی مدیریت نماید و این مسئله منجر به بحران محیط زیست می شود که خود ناشی از مشکلاتی است که در ارتباط با هم هستند از جمله افزایش سریع جمعیت، مصرف بیش از حد منابع و تخریب آنها و آلودگی محیط زیست همانند افزایش فزاینده آلودگی هوا، آبهای سطحی و زیرزمینی، سر و صدا، فاضلاب، ترافیک، مسکن و حاشیه نشینی، کمبود آب، نازیبایی و کمبود فضای سبز و تفرجگاه ها و نمونه ای از این مشکلات که خود آنها سبب بروز اثرات زیست محیطی دیگر می گردد و مدتها است که از مرز استاندارد گذشته و به مرحله بحرانی رسیده است. با این روند و با توجه به پایداری آلودگیها در محیط و غیر قابل تجزیه بودن بعضی از پس مانده ها، تنها سیاره مسکون کهکشان رو به نابودی و نیستی قدم گذاشته است. در این راستا به شناخت و بررسی مراکز و منابع آلوده کننده محیط زیست و نوع آلودگی ایجاد شده توسط آنها باید در جهت کاهش یا رفع آلودگیها کوشید.
با آغاز زندگی بشر مسئله آلودگی محیط زیست نیز مطرح شد و با شناخت آتش و بهره برداری از آب و خاک به تدریج محیط را آلوده کرد البته با توجه به جمعیت کم و زندگی ساده آن دوران، طبیعت توان از بین بردن آلودگی را داشت.
آلودگی محیط زیست با شروع انقلاب صنعتی سیر صعودی خود را پیمود و در اواسط قرن حاضر با افزایش فعالیتهای صنعتی متعاقباً رفع آلاینده های خطرناک به محیط، به صورت یک معضل جدی درآمد و این آلاینده ها در کوتاه مدت و یا دراز مدت اثر سوء بر سلامتی انسان داشته است و ما می دانیم بعد از ایمان به خداوند مهمترین نعمت سلامتی است در مکاتب الهی و در دین اسلام ارزش جان آدمی در حدی است که اگر کسی به عمد قصد جان فرد دیگری را کند و او را به قتل برساند قتل او واجب گردیده است.
شهرستان ری از مسائل و مشکلات زیست محیطی مختلفی از جلمه آلودگی هوا وجود کانالهای فاضلاب بدون روکش در اطراف شهر یا در سطح شهر و استفاده از آب آلوده این فاضلابها جهت آبیاری مزارع کشاورزی، وجود مناظر زشت در سطح شهر، کم عرض بودن خیابانها و ایجاد ترافیک شدید، کمبود فضای سبز و مکانهای تفریحی و فرهنگی و آموزشی و کمبود امکانات خدمات درمانی بهداشتی و غیره در رنج می باشد.
در واقع شهرری همچون پیکری پیر و فرتوت و مریض در قسمت جنوبی شهر تهران مورد بی مهری واقع شده است شاید تنها عاملی که باعث شده که گوشه چشمی توجه به آن داشته باشند وجود اماکن مذهبی مانند حرم مطهر حضرت عبدالعظیم (س) می باشد.
ولی این شهر کهنسال که سالیان دراز است که مورد هجوم و حمله اقوام مختلف قرار گرفته و رازها، گنج ها و سخنهای بسیار در خود پنهان دارد به توجه بیشتر نیاز دارد تا بتواند مجدداً موقعیت و قداست قبل خود را بازیابد.
تمرکز فعالیتهای تجاری- بازرگانی، صنعتی و اداری در نیم قرن اخیر نه تنها موجب افزایش قابل ملاحظه محدوده شهر تهران گردیده بلکه آثار و عوارض کالبدی، ترافیکی و زیست محیطی قابل توجهی در مناطق همجوار آن نیز داشته است.
در اینجا لازم است از کسانی که مرا در این امر یاری نمودند تقدیر و تشکر نمایم. همچنین از تمام سازمانها و ادارات و ارگانهایی که با اینجانب همکاری لازم را نمودند، تقدیر و تشکر می نمایم از جمله شهرداری منطقه 20، سازمان آمار ایران، فرمانداری شهرستان ری، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان آب شهرری، کتابخانه های دانشکده محیط زیست و دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری، دانشگاه تربیت مدرس، شهید بهشتی و اداره هواشناسی تهران، شهرداریهای شهرستان ری و ...
رساله حاضر به عنوان گامی در راستای شناسایی و معرفی هر چه بیشتر مشکلات زیست محیطی در شهرستان ری بوده و مقدمه ای برای تحقیق هر چه بیشتر در این زمینه محسوب می شود.
مقدمه
در حالیکه شهرها روزبروز توسعه می یابند. مشکلات نیز بیشتر رخ می نمایند و بصورت مسائلی بسیار جدی در زندگی روزمره ما ظاهر می گردند. مشکلات بسیار اقتصادی و اجتماعی و مشکلات بسیار محیط زیستی که ناشی از تمرکز جمعیت در این شهرهای بزرگ است. چون آلودگی های هوا، صوت، آب و فاضلاب هایی که مواد سمی و آزاردهنده در خود دارند که رودخانه ها و آبهای سطحی و نیز آبهای زیرزمینی را آلوده می نماید و حیات گونه های گیاهی و جانوری را نیز با خطر جدی مواجه می سازدف هوای آلوده ای که جان میلیونها انسان را در معرض خطر قرار می دهد، و بر رشد و باروری گیاهان و جانوران نیز بسیار موثر است. مواد زائد و فضولاتی که در صورت نادیده انگاشتن برنامه های مدیریتی مناسب براحتی در طبیعت حل نشده و تجزیه نمی گردند و آلوده کننده و سمی اند و حرص و خواست بی پایان انسانهای شهرنشین در توسعه بی رویه شهرها و اشغال زمینهایی که یا مستعد شهرسازی و توسعه نیستند، یا قابلیت آنها در چرخه اکوسیستم و تبدیل آنها به مجموعه شهری زیانهای اقتصادی و زیستی درازمدتی به نسل های آتی وارد می سازد تنها گوشه ای از مشکلات امروز شهرهاست.
صنایع مزاحم در اطراف شهرهای بزرگ چون تهران به مشکلات مسکن، حمل و نقل، تراکم بیش از حد ساختمانها و کمبود فضای سبز انواع آلودگی های زیست محیطی و افزایش فزاینده جمعیت در شهرها به دلیل کسب درآمد بیشتر بخصوص در کشورهای در حال توسعه لزوم برنامه ریزی و توجه به مسائل محیط زیست و مطالعه و سنجش بحرانهای زیست محیطی در توسعه شهری را حتمی و ضروری نموده و امروزه در اکثر کشورها نیز این توجه به نظر می رسد و خوشبختانه هر روز که می گذرد صحبت از محیط زیست در برنامه ریزهای کلان و طرحهای توسعه از جایگاه مناسب تری برخوردار می گردند که جای خوشبختی است. در شهرهایی که امروزه تسهیلات فراوان را برای انسانها به همراه دارد چنانچه گفته شد مشکلات فراوانی نیز به دلیل دخل و تصرف بی حد و حصر ما ایجاد شده که با کمی دقت به آمار و ارقام امراضی که ناشی از آلودگی شهرهاست انسان را به تفکر وامی دارد و لزوم توجه عمیق تر به محیط زیست را در برنامه ریزیهای شهری و منطقه ای ایجاب می نماید.(دهقانیان و کوچکی 1374 ص 18) برنامه های توسعه در حال حاضر یکی از اولویتهای عمده در هر کشور به ویژه در جوامع در حال توسعه است. این امر هر چند نقش اساسی در رشد و زیربنای سیاسی- اقتصادی کشورها به عهده دارد. در عین حال اثرات بارزی در محیط زیست پیرامون خود باقی می گذارد. ادامه کلیه فعالیتهای صنعتی مستلزم بهره گیری از منابع طبیعی نظیر آب و خاک است که نتیجه آن تاثیر مستقیم و غیرمسقتیم بر تمام عوامل زیست محیطی خواهد گذاشت. تبدیل منابع طبیعی به محصولات تکمیل شده و یا واسطه ای، تولید پس مانده هایش را به همراه دارد که اغلب به صورت مواد زائد زیان آور محیط زیست را می آلایند.
رشد و گسترش نواحی شهرری در چند دهه اخیر یکی از پیامدهای توسعه صنایع اعم از کوچک و بزرگ در کشور ما بشمار می آید. همچنین عدم وجود برنامه از پیش طراحی شده در خصوص نحوه رشد و گسترش صنایع و مشاغل و دگرگونی و نابسامانی را در قالب شهرها به ویژه تهران پدید آورده است. که این امر خود باعث آثار و عوارض کالبدی، ترافیکی و زیست محیطی قابل توجهی در تهران و نواحی اطراف آن شده است.
استقرار بی رویه کارگاههایی که در چند دهه اخیر بدون توجه به برنامه ای جامع، در حاشیه تهران بصورت پراکنده و غالباً با نماهایی بدمنظر ساخته شده اند. به لحاظ گسترش غیرقابل اجتناب تهران در محاصره بافتهای مسکونی قرار گرفته و به تدریج مزاحمتهای آنان برای محیط اطراف به انحاء مختلف نظیر آلودگی هوا، صدا، فاضلابهای صنعتی و شیمیایی و مشکلات ترافیکی و غیره ظاهر شده است.
با رشد و توسعه تهران از ابندای قرن حاضر و نیاز این شهر بزرگ به انواع کارگاهها، صنایع و انبارهای مختلف حومه تهران و از جمله جنوب آن به واسطه وجود اراضی وسیع و ارزان زیر پوشش انواع کاربریهای صنعتی و کارگاهی رفت. اما در اثر رشد و گسترش سریع تهران طولی نگذشت که بسیاری از واحدهای صنعتی فوق در داخل محدوده شهری قرار گرفته و با بافتهای مسکونی نیز مربوط گردیدند و امروزه شاهد همجواری و ادغام نامناسب انواع کاربریهای مزاحم با نواحی مسکونی می باشیم.
در حال حاضر سطح بسیاری وسیعی از اراضی شهرری توسط کاربریهای مزاحم اشغال گردیده که انواع آلودگیهای زیست محیطی از قبیل آلودگی آبهای سطحی، آلودگی هوا، صدا را در این شهر تاریخی به وجود آورده اند از طرف دیگر وجود کاربریهای فوق باعث تحمیل ترافیک سنگین به شبکه معابر شهرری گشته و مشکلات عدیده ای از جمله ایجاد آلودگی هوا و صدا و پایین آوردن ایمنی در تردد سواره و پیاده را به وجود آورده است، که با خارج شدن کاربریهای مزاحم، بسیاری از مسائل و مشکلات شهرری حل خواهد شد.
طرح رساله حاضر روش کاربردی بررسی مسائل زیست محیطی حاکم بر شهرستان ری می باشد که شامل 6 فصل به شرح زیر می باشد:
فصل اول: تحت عنوان کلیات طرح تحقیق؛ شامل مقدمه، طرح موضوع، اهداف تحقیق ادبیات تحقیق، فرضیه، متدلوژی و مشکلات و موانع موجود در این زمینه می باشد.
فصل دوم: به بیان مفاهیم و تعاریف و مبانی نظری تحقیق پرداخته است.
فصل سوم: به بیان ویژگیهای طبیعی و جغرافیایی منطقه پرداخته است.
فصل چهارم: به بیان خصوصیات انسانی و ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی می پردازد.
فصل پنجم: به بیان مشکلات و معضلات شهرستان ری پرداخته است.
فصل ششم: نتیجه گیری و پیشنهادات مورد نظر در خصوص معضلات می باشد و ارزیابی و همچنین به رد یا قبول فرضیه های مورد نظر پرداخته و ضمن نتیجه گیری از آن راهکارهای مناسب در جهت بهره برداری بهینه از فضاهای موجود می پردازد.
1-1- بیان مسئله:
محیط زیست مجموعه ای است عظیم و متراکم از اجزاء و عوامل فعال گوناگون که ابر اثر یک روند و تکامل تدریجی موجودات زنده و اجزای سازنده به وجود آمده است بنابراین اجزای گوناگون محیط زیست که طبیعت و کلیه موجودات زنده را در بر می گیرد با یکدیگر همبستگی دایمی و دقیقی دارند.
حال چنان چه بهره برداری از هر یک از اجزای این پدیده حیاتی و پیچیده بودن آگاهی و برنامه ریزی کافی و بدون توجه به تاثیرات جنبی درازمدت آن صورت پذیرد مشکلات و مخاطرات در محیط زیست و چرخه های حساس اکولوژیک به وجود خواهد آمد.
رشد تکنولوژی و صنایع و آثار ویرانگر ضایعات خطرناک ناشی از فعالیت های صنعتی و آلودگی ناشی از آنها سلامت محیط زیست آب، هوا و گونه های گیاهی و جانوری را تحت الشعاع قرار داده است و باعث بروز مشکلات زیست محیطی می شود.
از آنجا که شهرستان ری در جنوب شهر تهران قرار دارد و همچنین وجود شیب طبیعی زمین از شمال به جنوب و جریان پیدا کردن اکثر فاضلابهای تهران به طرف شهر ری، همین طور وجود کارخانه و کارگاههای صنعتی در داخل و حاشیه شهر، افزایش جمعیتف کمبود امکانات رفاهی باعث ایجاد مسائل و مشکلات زیست محیطی در شهرری شده است از جمله آلودگی ناشی از فاضلابها و آلودگی هوا و صوت و عوارض ناشی از آن.
2-1- اهمیت و ضرورت تحقیق
«اوست خدایی که زمین را برای شما رام و هموار کرد پس شما بر پستی و بلندی آن راه روید و از رونق و از رزق و روزی خدا بهره ور شوید»
(سوره ملک. آیه 15)
و طبق اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که می گوید:
«در جمهوری اسلامی حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشد وظیفه عمومی تلقی می گردد. از این رو فعالیتهای اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیرقابل جبران آن ملازمه پیدا کند ممنوع است.»
محیط زیست بعنوان یکی از حوزه های علم، مانند هر حوزه ی دیگری در علم، تعریفها و مفاهیم خاص خود را دارد. محیط زیست عبارتست از محیطی که فرآیند حیات را فراگرفته و با هم برکنش دارد.
محیط زیست از طبیعت، جوامع انسانی شهری و روستایی و نیز فضاهایی که با فکر و دست بشر ساخته شده اند تشکیل یافته است و در مفهوم کلی «محیط زیست» سه نوع محیط قابل تشخیص است که عبارتست از: محیط طبیعی، محیط اجتماعی، محیط انسان ساخت. البته این تفکیک صرفاً در قلمرو نظری میسر می باشد بخشی از محیط زیست ارتباط تام با برنامه ریزی شهری دارد. با توجه به اینکه روابط انسانی تا حدودی تاثیر پذیر از شرایط بیرونی است و در این راستا افزایش بی رویه جمعیت شهری و عوارض جانبی مختلف آن در حال حاضر یکی از دشواریها و مشکلاتی است که در سطح ملی و منطقه ای اذعان عمومی و مسئولین کشور را به خود مشغول داشته در این میان رشد بی رویه شهر تهران و افزایش جمعیت آن بیش از همه موجب این مشکلات و معضلات و تغییر در نظام شهری ایران شده است.
امروزه با توجه به اهمیت روزافزون محیط زیست و منابع آن در زندگی انسانها و معضلات و مشکلاتی که در این زمینه بویژه در محیط های شهری بواسطه عواملی چون افزایش بار جمعیتی، مصرف گرایی افراطی، عدم رعایت ضوابط و ملاک عملهای زیست محیطی از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی، عدم آگاهی کامل شهروندان نسبت به محیط زیست و ضرورت حفاظت از آن، پدیدار گشته است، موضوعات مرتبط با محیط زیست، نحوه برخورد با معضلات آن و چگونگی حفظ و احیاء منابع زیست محیطی را در کانون توجه قرار داده. بنحوی که در موضوعات مرتبط با توسعه پایدار مطالعات و برنامه ریزیهای زیست محیطی از اهمیت درخور توجهی برخوردار گشته است و اصولاً برنامه های مرتبط با توسعه پایدار بدون این بخش فاقد جامعیت لازم خواهد بود.
از سوی دیگر مسلم می نماید که انجام هر گونه عمل در راستای حفاظت از منابع زیست محیطی و مرتفع سازی معضلات و مشکلات محیط زیست، چه از جنبه ساختاری و راهبردی و چه در حوزه موضوعات اجرایی، در درجه نخست مستلزم وجود آگاهی و اشراف کامل نسبت به منابع زیست محیطی، موضوعات مرتبط با محیط زیست، مشکلات و معضلات زیست محیطی و عوامل مرتبط و موجد آنها بوده، که این همه صرفاً از طریق مطالعات مستمر و پایش متواتر در این زمینه ها بدست آمده و لازمه قابل استفاده بودن آنها نیز در گرو بروز نگهداشتن مطالعات صورت گرفته خواهد بود.
شهرستان ری با قدمتی چند هزار ساله با 2295 کیلومتر مربع وسعت و یک میلیون نفر جمعیت در منتهی الیه جنوب شرقی کلان شهر تهران قرار دارد. این شهرستان همراه با مدرنیزه شدن شهر تهران در طول دوران معاصر بتدریج بصورت شهری در حاشیه پایتخت درآمده و به همین دلیل، علیرغم قدمت تاریخی این شهرستان عملاً نسبت به کلانشهر تهران موقعیت حاشیه نسبت به متن را یافته است، از اینرو در عین حال که این شهرستان محل استقرار صنایع، پایانه ها، کارخانجات و کارگاه های کوچک و بزرگ گردیده، با توجه به وضعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در وسط راههای مواصلاتی جنوب و شرق کشور، محل تردد خودروهای سنگین و سبک حامل انسان و کالا نیز می باشد.
همراه با این دو وضعیت وجود اراضی کشاورزی فراوان در محدوده شهرستان ری، از دیرباز اهمیت بخش کشاورزی را در این شهرستان مورد توجه قرار می دهد. از دیگر سو و در کنار ویژگیهای یاد شده، انبوهی جمعیت شهرستان در سالهای اخیر، به همراه سرریز شدن بسیاری از مشکلات زیست محیطی کلان شهر تهران به شهرستان ری نظیر آبهای سطحی، مسائل اجتماعی و فرهنگی، استقرار برخی از امکانات و تاسیسات شهری مرتبط با پایتخت همچون: محل دفن زباله در کهریزک، بهشت زهرا، فرودگاه بین المللی امام خمینی (ره) و استقرار تصیفه خانه فاضلاب تهران در این شهرستان موجب گردید که بطور روزمره بر مسائل و معضلات زیست محیطی آن افزوده گردد بنحوی که امروزه شهرستان ری به تنهایی بیش از مجموع معضلات زیست محیطی چندین شهرستان را با خود یدک می کشد.
با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی شهرستان ری و مشکلاتی که به دلیل تعامل با کلان شهر تهران به این حوزه منتقل می گردد، تهدیدهای حادث بر شهرستان مورد نظر را بایستی در گروه های تهدیدهای قابل مشاهده بر محیط زیست انسانی، بهداشت شهروندان، افزایش بارگذاری جمعیتی ناشی از زاد و ولد، مهاجرت و احداث شهرکهای جدید شمارش نمود. وجود معضلات بر جای مانده از شهرکهای احداثی در سنوات گذشته در داخل مجموعه شهر و حواشی آن و عدم رفع آنها، تبعات ناشی از بهره برداری مستقیم تصفیه فاضلاب شهر تهران در شهرستان ری و گستردگی جغرافیایی شهرستان ری که شامل کل شهر، کهریزک و حسن آباد می گردد از دیگر مسائلی است که در رابطه با معضلات زیست محیطی این شهرستان بایستی به آنها اشاره شود.
وفور موضوعات اشاره شده و گستردگی آنها باعث گردیده که علیرغم، هممه اقداماتی که در جهت ساماندهی معضلات این شهرستان در حوزه های مختلف در سنوات اخیر صورت پذیرفته، کماکان تا دستیابی به تصویری مطلوب و قابل قبول، حداقل در زمینه زیست محیطی فاصله بلندی وجود داشته باشد.
و بر طرف سازی این فاصله را بطور قطع بایستی در برنامه ریزیها و تلاشهای اجرائی دست اندرکاران این موضوع از یک سو و نیز حمایتها و هدایت های ارشاد گرایانه مقامات ذیربط مافوق از سوی دیگر جستجو نمود.
ضمن آنکه به واسطه ارتباط مستقیم معضلات زیست محیطی با حیات فردی و اجتماعی گروههای شهروندان، ارتقاء سطح فرهنگی شهروندان از طریق آموزشهای عمومی و همچنین مشارکت آنها در قالب تشکلهای صنفی، صنعتی، اجتماعی و تشکیل NGOها می تواند ضمن کاستن از مشکلات و معضلات موجودف در بلند مدت موجب ساماندهی موضوعات مرتبط با محیط زیست و برطرف سازی معضلات حاد زیست محیطی گردد.
3-1- پیشینه تحقیق
مروری بر تحقیقات انجام شده
توسعه فیزیکی و گسترش بی رویه شهرها موضوعی است که در سالهای اخیر نظر دانش پژوهان علاقمند به مسائل شهری را به خود جلب کرده است. چرا که در گذشته روند رشد شهرها به گونه ای بوده است که این رشد، مسائل و مشکلات خاص امروز را برای شهرنشینان به ارمغان نمی آورد. در حالی که بعد از تحولات جدید شهرنشینی، رشد بی رویه شهرها مشکلاتی را به وجود آورده است از جمله اراضی حاصل خیز اطراف شهرها با شکل گیری بدون ضابطه و بی برنامه شهرها، افزایش قیمت زمین و آلودگی زیست محیطی و تخریب اکوسیستم های طبیعی و ... به هر حال کمتر شهری است که با این مسئله درگیر نباشد اما در مورد چاره اندیشی لازم برای مسائل فوق به طور خاص و ویژه مطالعات اندکی صورت گرفته است از جمله این مطالعات عبارتند از:
1-3-1- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور
برای اولی بار ارزیابی اثرات زیست محیطی در سال 1969 میلادی طی یک نهضت زیست محیطی به صورت مصوبه قانونی در کشور آمریکا مطرح شد و جنبه عمل به خود گرفت و پس از آن بنا به اهمیت موضوع در سایر کشورها گسترش بین المللی پیدا کرد، به نحوی که امروزه کمتر کشوری یافت می شود که نسبت به ارزیابی اثرات زیست محیطی غریبه باشد.
در سال 1972 کشور ژاپن، هنگ کنگ و سنگاپور، در سال 1973 کشور کانادا، در سال 1974 استرالیا، در سال 1975 آلمان، در سال 1985 اتحادیه اروپا، در سال 1993 کشورهای سریلانکا، پاکستان، هندوستان، بنگلادش، فنلاند و اتریش، در سال 1994 ایران نسبت به ارزیابی اثرات زیست محیطی در چهارچوب مصوبه قانونی انجام نمود.
اثرات زیست محیطی طبق تعریف شامل آن دسته از عواملی هستند که در قالب آلودگی با تخریب بر انسان (بهداشت عمومی)، حیوان، گیاه، آب، خاک و ارتباط فی مابین آنها و همچنین بر ساختمانها، آثار فرهنگی، باستانی، تاریخی، کیفیت دید، کیفیت صدا و ارتعاش، منابع اقتصادی و اجتماعی تاثیر می گذارد.
اثرات زیس محیطی در انواع و اشکال مختلف مثبت، منفی، مستقیم، غیرمستقیم، کوتاه مدت، بلند مدت، اولیه، ثانویه، نقطه ای، تجمعی، میرا و زایش نمود پیدا می کنند.(اطلس ملی ایران، ج 16 صص 71 و 70)
بارکر[1] و لونی[2] (1990) طی بررسی انجام داده در بریتانیا مشاهده کردند که درآمد حاصل از وضع مالیات در آلودگی سوخت می تواند موجب کاهش مورد ملاحظه ای در نرخ فعلی مالیات بر ارزش افزوده گردد و این نوع توزیع مجدد مالیات را می توان در مورد کارخانجات و موسساتی که از عواقب مالیات های آلودگی دچار زیان شده اند بکار بست به عنوان مثال دولت می تواند با استفاده از این درآمدها به کارخانه ها جهت نصب و استفاده از تکنولوژیهای کمتر آلاینده کمک مالی نماید یا به طریق دیگر موجبات پایین آوردن نرخ مالیات بر درآمد را فراهم آورد و این حرکت باعث بهبود کلی وضعیت کارخانه ها در بریتانیا شد. بدین طریق توزیع مجدد درآمدهای مالیاتی- مالیات بر آلودگی از لحاظ مالیاتی خنثی شده، یعنی هیچ گونه تاثیر خالصی بر درآمدهای حاصل از مالیات نمی گذارد بلکه موجب تخریب مصرف کنندگان به سمت مصرف کالاهایی که از آلایندگی کمتری برخوردارند، می شوند.
- اوونز، انرژی و ماندگای زیست محیطی (1991)
اوونز در این تحقیق عنوان می نماید که اگر الگوهای ایجاد توسعه شهری از لحاظ زیست محیطی، ماندگار باشد پیشبرد مصرف بهینه انرژی را داشته باشد و طرح ریزی کاربرد زمین در درازمدت در دستیابی به این هدف نقش مهمی دارد و همچنین اگر قرار است که توسعه شهری ماندگار حاصل شود باید سیاستها در سطوح مختلف هماهنگ شوند و تمام ابزارهای سیاستگذاری در جهت واحد به کار گرفته شوند. (اوونز 1991، 14ص)
- مارک هنیلز و استیفن پاتر، نحوه ی دفن زباله و آلودگیهای آن (1992)
مارک هنیلز و استیفن پاتر در این تحقیق نگرانی عمومی نسبت به محیط زیست و آلودگی آن که ناشی از دفن زباله می باشد مورد توجه قرار می دهند و عنوان می کنند که زباله های قابل بازیافت که ممکن است اثرات ناگوار زیست محیطی داشته باشند باید بازیافت شوند و برای جمع آوری زباله پیشنهاداتی مانند قراردادن زباله ها به صورت تفکیک شده در داخل کیسه های سربسته با علامت مخصوص و استفاده از سطل های زیاد زباله را به صورت علمی و در جایگاهی دور از شهر بدون آسیبی به خاک و زمینهای کشاورزی پیشنهاد می کنند.(هنیلز 1992، ص 13)
2-3-1- تحقیقات انجام شده در داخل کشور
پیرامون این موضوعی در ایران مطالعاتی انجام شده است برای مثال:
1-کتاب طرح تکریم ارباب رجوع، فرمانداری شهرستان ری
2-پایان نامه های دانشگاهی متعددی که در زیر به آنها اشاره می گردد
باقری، اسفندیار، توانمندیهای کشاورزی و دامپروری شهرستان ری (باقری 1382)
باقری در تحقیق خود به معرفی اقلیم استان تهران و شهرستان ری و همچنین به مسائل و مشکلات اراضی کشاورزی و دام و طیور و آبزیان در شهرستان ری پرداخته و به توانمندیهای کشاورزی و زراعی شهرستان پرداخته، همچنین در خصوص منابع تامین کننده آب و قنوات و همچنین فاضلابهای شهری و همچنین راههای مبارزه با آن را پیشنهاد می نماید.
مهیاری، مرضیه، بررسی کارکردهای شهری و تعیین حوزه نفوذ (مهیاری 1384)
مهیاری در رساله خود به بررسی نقشها و کارکردهای شهری و روابط آن با نقاط شهری دیگر می پردازد و همچنین تعیین نقش شهرها و روابط شهرها و روستاها از موضوعاتی است که مورد توجه محققین علوم جغرافیایی قرار داده و در این میان جغرافیدانان به دلیل ماهیت فضایی و مکانی علم جغرافیا از اهمیت زیادی برخوردارند. در این تحقیق خانم مهیاری به معرفی حوزه های شهری و کارکرد هر کدام پرداخته و راهکارها و پیشنهاداتی در خصوص رفع مشکلات زیست محیطی در خصوص صنایع مزاحم و آلوده کننده و ... ارائه نموده اند.
سیری، مجید، بررسی مسائل و مشکلات زیست محیطی ناشی از رشد و توسعه سریع جغرافیایی اسلامشهر(سیری، 1381)
مجید سیری در پایان نامه خود به بررسی ویژگیهای جغرافیایی اسلامشهر که شامل مطالعات طبیعی و اجتماعی و اقتصادی و کالبدی است پرداخته و به بررسی مسائل و مشکلات زیست محیطی اسلامشهر اشاره نموده و این مشکلات را در دو حوزه عوامل زیست محیطی بیرونی و درونی مورد ارزیابی قرار داده و به اعم مشکلات از قبیل فعالیتهای صنعتی و خدماتی حاشیه ای و معضلات نشات گرفته از عوامل بیرونی و کلان شهر تهران می پردازد. همچنین به بررسی مشکلات زیست محیطی ناشی از حاشیه نشینی و طرح خانه سازی بی برنامه و روند صنعتی شدن منطقه و رشد سریع جمعیت، توسعه شهرنشینی، تعرض به اراضی پیرامونی و تخریب منابع طبیعی، تغییر الگوی زندگی اقتصادی و اجتماعی و تبدیل جامعه مصرفی و نهایتاً معضلات و آلودگی های زیست محیطی را مورد ارزیابی قرار داده و جهت جلوگیری از مناطق حاشیه نشینی و انتقال کارخانه ها و کارگاه های صنعتی به خارج از شهر را پیشنهاد می کند.
شوهانی، محمد، اثرات توسعه فیزیکی شهر ایلام بر منابع زیست محیطی آن:
شوهانی در پایان نامه خود که بررسی ویژگی های زیست محیطی ناشی از توسعه شهر ایلام می پردازد آلودگی های مختلف ناشی از این توسعه را آلودگی های هوا، آلودگی خاک، آلودگی آب، آلودگی های بصری، ترافیک مشکل فضای سبز می داند و جهت رفع آن آلودگی جمع آوری صحیح زباله و ایجاد سیستم فاضلاب شهری، کنترل اتومبیل های نیاز به تعمیر، جلوگیری از مناطق حاشیه نشینی و انتقال کارخانه ها و کارگاه های صنعتی به خارج از شهر را پیشنهاد می کند.
امامی، فضل ا... توسعه فیزیگی شهر خرم آباد و مشکلات زیست محیطی آن (امامی، 1376)
فضل ا... امامی در پایان نامه خود که به بررسی توسعه فیزیکی و مشکلات زیست محیطی شهر خرم آباد می پردازد توسعه ناموزون یک شهر را باعث از بین رفتن زمینهای کشاورزی حاشیه شهر، ایجاد مناطق حاشیه نشین، ایجاد انواع آلودگی هوا، آب، خاک و ... می داند و جهت رفع این مشکلات کنترل رشد فیزیکی شهر را با بها دادن به روستائیان و در اختیار قرار دادن امکانات مختلف به آنان، جمع آوری فاضلاب های شهر، رفع و جمع آوری زباله های شهری و ایجاد فضای سبز را پیشنهاد می نماید.
رهنماً محمدرحیم، نقش دام داری ها در مشکلات زیست محیطی شهر تربت حیدریه
رهنما در تحقیق خود به مشکلات زیست محیطی شهر تربت حیدریه که ناشی از وجود دامداری ها اطراف آن است می پردازد و در جهت این امر یک شعاع (98 کیلومتری) را در اطراف شهر مشخص می نماید و ضمن مشخص کردن روستاهای آن و تعداد آن و تعداد دامداری ها و گاوداری ها و اثرات هر کدام بر محیط زیست شهر تربت حیدریه به انتقال آن در خارج از محدوده شهر اشاره می کند و واحدهای دامداری که در حال صنعتی شدن می باشد باید از توسعه آنها جلوگیری کرد و همچنین واحدهای دیگر را نیز به بیرون محدوده باید انتقال داده شود و فضولات و کود حیوانی آنها نیز به بیرون از محدوده انتقال داده شود. (محمدرحیم رهنما- 1379)
معصومی زاده، رضوان- آلودگیهای زیست محیطی شهر اصفهان
معصومی زاغده در تحقیق به مسائل و مشکلات زیست محیطی شهر اصفهان می پردازد و در این تحقیق به آلودگیهای زیست محیطی مانند آلوده شدن آب زاینده رود، تمرکز واحدهای صنعتی در شهر و اطراف آن و فاضلابهای ناشی از آن و آلودگی خاک، آلودگی آب می پردازد و تجهیزات مخصوص کنترل دفع آلودگی و گسترش فضای سبز و انتقال مزاحم و فاضلابهای شهری و صنعتی و همچنین مکان مناسب برای دفع زباله ها پیشنهاد می کند.
رهنمایی، محمدتقی، توسعه محیط زیست (رهنمایی، 1371)
دکتر رهنمایی در این تحقیق ابتدا به بررسی انقلاب صنعتی و نقش صنعت در آلودگیها محیط زیست و توسعه واحدهای صنعتی بدون توجه به ضایعات زیست محیطی آن می پردازد و پیدایش ما در شهرها و کلان شهرها را سبب تولید زباله و فاضلاب و ایجاد گازهای سمی مسائل و مشکلات محیطی و فضایی می داد.
وی در این تحقیق به آلودگی هوا، از بین رفع مراتع و جنگلها و گونه های جانوری و همچنین ایجاد مناطق حاشیه نشین و زاغه نشین می پردازد و رشد جمعیت و فعالیتهای اقتصادی و صنعتی در کنار آبها و همجواری صنایع با شهرها را در آلودگیهای زیست محیطی موثر می داند و تهیه یک طرح جامعه محیط زیست برای کشور بعنوان یک حرکت منطقی برای انتظام فضایی کشور و جلوگیری از بحرانهای فضایی در آینده را الزامی می داند.
- ری باستان، حسین کریمان
در این کتاب تاریخ پرفراز و نشیب ری بیان شده و صنعت قدیم ری و تاثیر آن در زندگی مردم توصیف شده است.
- مطالعات محیط زیست (جلد چهارم) مهندس مشاور مهرآزان- شهرداری منطقه 20 به مطالعات زیست محیطی در ارتباط با صنایع در سطح شهر ری پرداخته و انواع آلودگیهای ایجاد شده توسط واحدهای صنعتی را مشخص نموده است.
- مطالعات اقتصادی، اجتماعی، کاربری زمین و ضوابط و مقررات الگوی توسعه- شهرداری منطقه 20.
به مطالعاتی در زمینه عوامل اقتصادی، اجتماعی و تاثیرات آن، در سطح منطقه پرداخته و نیز مطالعاتی در زمینه کاربری اراضی و پراکندگی کاربریها و همچنین کاربری اراضی و تفکیک نواحی ده گانه منطقه 20 صورت گرفته است.