تحقیق جامع ازدواج خویشاوندی
فصل اول
تعریف ازدواج خویشاوندی
ازدواج فامیلی
زوجیت در قلمرو روابط خویشاوندی
یافته های نوین
نکات قابل توجه
تعریف ازدواج خویشاوندی:
الف) تعریف نظری: افرادی
که دارای جد یا اجداد مشترک می باشند و در نتیجه از اجداد مشترک خود ژنهای
یکسانی دریافت کرده اند، خویشاوند نامیده می شوند. درجه خویشاوندی دو فرد
با نسبت ژنهای مشترک آنها بستگی دارد. افرادی که یک دوم ژنهایشان مشترک
است، خویشاوند درجه یک، افرادی که یک چهارم ژنهایشان مشترک است، خویشاوند
درجه دو و افرادی که یک هشتم ژنهایشان مشترک است؛ خویشاوند درجه سه نامیده
می شود. افرادی که یک شانزدهم و یک سی و دوم ژنهایشان مشترک است، به ترتیب
خویشاوند درجه چهار و پنج محسوب می شوند.
(امیرخانی، 1372، ص 512)
ب) تعریف عملی: منظور
ازدواج خویشاوندی والدین زوج نا بارور و ازدواج خویشاوندی خود زوجین می
باشد که حداکثر تا ضریب خویشاوندی 512/1 خویشاوند فرض شده و بعد از آن غیر
خویشاوند تلقی می شود. در این مورد به گفتههای افراد فوق اکتفا می شود.
(امیرخانی، 1372، ص 512)
ازدواجهای فامیلی
در بعضی
از موارد ازدواجهای فامیلی- مانند ازدواج دختر عمو و پسر عمو، دخترخاله و
پسرخاله، دختر دایی و پسر عمه ممکن است مشکلاتی از جهت تولید نسل به وجود
آید. مثلاً: فرزندانشان بیمار و یا ضعیف و یا ناقص شوند. این مساله، ثابت
شده است و جای انکار آن نیست.
(مظاهری، 1381، ص 224)
در این باره، چند نکته را متذکر می شویم:
1- این
قانون ژنتیکی (وراثتی)، کلیت ندارد و شامل همه ازدواجهایی فامیلی نمیشود. و
نمی توان همه ازدواجهای فامیلی را مرور و ممنوع دانست.
(مظاهری، 1381، ص 224)
2-
افرادی که بخواهند چنین ازدواجهایی را انجام دهند، حتماً به جنبه پزشکی اش
دقت کنید و آزمایشهای لازم را انجام دهند و تا مطمئن نشوند که از این نظر
مشکلی ندارند، ازدواج نکنند.
(مظاهری، 1381، ص 224)
3-
آزمایشهای پزشکی وهر کاری که لازم است در این باره صورت گیرد، باید قبل از
آن باشد که در اثر مطرح کردن ازدواج، میان دختر و پسر دلبستگی و علاقه ای
به وجود آید و به هم امیدوار شوند و قبل از آنکه مساله خواستگاری آنان بین
مردم پخش شود و سر و صدا ایجاد کند… که اگر بناست در نتیجه آزمایشها، قضیه
فیصله باید و ازدواج صورت نگیرد، هرچه زودتر تمام شود. هرچه بیشتر طول
بکشد، «جدایی» سخت تر می شود و دردسرهایی نیز به دنبال دارد.
(مظاهری، 1381، ص 224)
4- آن
ازدواجهای فامیلی که در بین خاندان پیغمبر اکرم (ص) صورت گرفته (مانند
ازدواج حضرت علی و حضرت زهرا- سلام الله علیهما) و هیچگونه مشکلی هم به
دنبال نداشته است. علتهایی داشته است که یکی از آن علتها این بوده که: آنان
با علمی که خداوند به آنان داده، باطن امور را می دانند و از اسراسر غیب
باخبرند و میدانستهاند که این ازدواجها برای آنان، مشکلی را به دنبال
نخواهد داشت.
(مظاهری، 1381، ص 224)
س، نباید با استناد به عمل آن بزرگواران، این قانون مسلم ژنتیکی و پزشکی را نادیده گرفت.
(مظاهری، 1381، ص 224)
زوجیت در قلمرو روابط خویشاوندی
موضوع ازدواج فامیلی از جمله مسائل مورد توجه بسیاری از خانواده ها و داوطلبان ازدواج در جامعه اسلامی ایران و همه جوامع انسانی است.
(افروز، 1380، ص 107)
از آنجا
که در میان قشرهای مختلف مردم، در مناطق شهری و روستایی و با سطوح تحصیلی و
فرهنگی گوناگون، نگرش ها و بازخوردهای متفاوت نسبت به ازدواج های
خویشاوندی وجود دارد و بعضاً به وسیله برخی متخصصان، صاحب نظران و
کارشناسان نیز دیدگاه های متفاوت وگاه توام با تعصبات خاص ارائه می شود،
شایسته است در این بخش از مجموعه مباحث ازدواج در بستر ارزشها، به طور
خلاصه و مستدل به این مهم اشاره گردد، بویژه اینکه مساله ازدواج های
خویشاوندی از دیر باز مورد توجه ادیان، جوامع و فرهنگ های مختلف بوده و در
دهه گذشته نیز مجموعه مطالعات انجام شده و مقالات انتشار یافته در باب
ازدواج های خویشاوندی و پرداختن به این مهم از زوایای مختلف، فوق العاده
چشمگیر بوده است.
(افروز، 1380، ص 107)
باید
توجه داشت که در این بحث، منظور اصلی از ازدواج های خویشاوندی، امکان
ازدواج نوه های پسری و دختری پدر بزرگ ها و مادربزرگ ها با یکدیگر است. به
عبارت دیگر محور سخن، مقدور بودن ازدواج پسرعموها با دخترعموها، پسرخالهها
با دخترخاله ها، پسردایی با دختر عمه ها و پسر عمه با دختر دایی ها می
باشد.
(افروز، 1380، ص 108)
در نگاه
بسیاری از مسیحیان و پیر.ان کلیسایی، ازدواج خویشاوندی درجه اول (دختر عمه و
پسرعمه، دخترخاله و پسرخاله و پسرعمو و دختر عمو و به عکس) مجاز نیست و در
برخی از کشورها و بسیاری از ایالت های امریکا بدین موضوع توجه می شود و
عموماً عموزاده ها، خاله زاده ها، عمه زاده ها و دایی زاده ها بدون مجوز
کلیسا نمی توانند با هم ازدواج کند. دردهه اخیر بسیاری از محققان برجسته،
پژوهشگران مشهور و استادان دانشگاه های معروف امریکا، در مقالات متعدد
براساس بررسی های تاریخی و علمی خود با عنایت به متون کتاب مقدس انجیل،
انتساب ممنوعیت ازدواج با خویشاوندان درجه اول را به آیین مسیحیت و کتاب
مقدس انجیل، امری غیر واقع و نادرست تشخیص داده، این ممنوعیت را صرفاً در
محدوده قوانین وضع شده به وسیله کلیسا و فرمان های کشیشان در شرایط و
موقعیت های خاص دانستهاند. به عبارت روشن تر نه تنها در هیچ یک از بخش ها و
آیات کتاب های موجود انجیل، ذکری از ممنوعیت ازدواج عموزاده ها و خاله
زاده ها به چشم نمیخورد، بلکه در بخش 36 کتاب مقدس انجیل به فرمان خدا
مبنی بر پیوند ازدواج دخترعموها با پسرعموها اشاره شده است.
(افروز، 1380، ص 108)
انجیل
مقدس نیز محارم (یعنی کسانی که ازدواج با آنها ممنوع است) را مشابه قرآن
کریم اعلام می دارد و هرگز ذکری از ممنوعیت ازدواج عموزاده ها به میان نمی
آید.
این در
حالی است که انجیل مقدس به صراحت روابط جنسی مردها و زن ها را خارج از
دایره ازدواج و پیوند زناشویی حرام می شمارد و از این بابت نیز هماهنگ با
آیات سوره نور در قرآن کریم است.
