معماری پست مدرن
«مقدمه»
با توجه به تحولاتی که در عرصه معماری در
خصوصاً قرن اخیر صورت گرفته است ابهامات از چگونگی ابراز احساسات مخاطبین،
در دو زمان اوایل و اواخر قرن، در بین عموم مشاهده می شود.
نگاههای اولیه از غنی و ثبات شگردهای
بوجود آمده در بنیان معماری اصیل و مردمی بسوی بنیادی دیگر که ریشه در
تفکری نو و پشت پا زدن به آنچه که مدت زیادی را طی کرده و به مرور زمان
پخته و غنی شده است، دارد، مشوق و محرک عاملین آن بوده است. بگونه ای که در
بوجود آمدن سبکهای جدید تسریع شده است.
بی شک تفکر نوینی به این هدف نمی توانست
باشد که نظام ریشه دار سابق را به کناری بزند و خودی از خود نشان بدهد بلکه
حل نیازهای عمومی بخاطر عوامل زیادی از جمله ازدیاد جمعیت و اشتغال متنوع
با درآمد بالا که مهاجرت را از قراء در پی داشته و اینکه کمبود فضا و موجود
بودن مصالح محکمه و قابل اعتماد و ... می توانست این مهم را موجب شود.
در نگاه های امروز، عدم رغبت و بی میلی در
وجود بعضی از شاخصه های معماری نوین چه از سبک مدرن و نئومدرن و ... در
بین عموم مشاهده می شود. گونه ای بیزاری و خستگی عامه را از تشویق آنهمه
زحماتی که فلسفه ها در پشت آن خوابیده بوده است، معذور نموده است. چه که
این موضوع در تنوع و تغییر یا تجدید نظر در سطور فلسفه های بافته شده شاید
مصلحتی را باعث شده است.
در هر حال وجود این حرکتها بی شک موجب
شکوفائی و پویائی زنان و سعه صدر و تأمل بیشتر آیندگان در حال هرچه مسالمت
آمیزتر بودن عنصر مهم معماری و شهرسازی برای عموم را موجب گردید.
در این پروژه، نگاهی به اندیشه و آثار یکی
از معماران سبک ارگانیک به نام فرانک لوید رایت داریم تا بیشتر با این سبک
و ویژگی های آن در کار این معمار که شاخص تر از دیگر معماران این سبک است،
آشنا شویم.
ورود رایت به عرصه معماری:
فرانک لوید رایت، که آثارش اعتقاد عمیق وی
را به هدایت جامعه به وسیله هنرمندان (و در میان آنها معماران) نشان می
دهد، در سال 1867 در مزرعهای در ویسکانسین ایالات متحده به دنیا آمد که
پدر بزرگ مادریش آن را بنیاد گذاشته بود. مهاجرت پدر و مادر وی از این
مزرعه به جدایی شان انجامید و همراه مادرش به آنجا بازگشت. مادرش که معلم
بود شوق معمار شدن را در وی دمید، زیرا می پنداشت حرفه ای است معنوی و
موفقیت ساز. همچنین وی را با آثار بزرگان اندیشه بشری آشنا ساخت. فیثاغورث،
اریستو فانس، سقراط، لائوتسه، بودا، کروپوتکین، هنری جرج، گوته، کارلایل،
نیچه، نهرو و ... از زمره این بزرگانند که اسامی آنها وسعت مطالعات «رایت»
را آشکار می سازد.
وی پس از پایان رساندن دبیرستان، یک سال
مهندسی ساختمان خواند و علیرغم اصرار مادر دانشگاه ویسکانس را به امید
شکوفایی آمالش در تجربه رها کرد و در سال 1887 به شهر شیکاگو روانه شد. در
شیکاگو، وی در خدمت معمار بزرگی به نام «سولیوان» درآمد.
اندیشه رایت
سولیوان استاد رایت معتقد بود معماری
سنتی، معماری فئودالیسم با تسلط انسان بر انسان است و معماری جدید باید
معماری دموکراسی یا آزادی برای تعالی و بالندگی فرد باشد. رایت این باور را
در عمق اندیشه اش جای داد. همچنین رایت از «موریس» (شخصیت برجسته مکتب
هنرها و دست سازها) اعتقاد به کارکرد اجتماعی ویژه هنرمند را کسب کرد. اما
خلاف وی این نقش را در مقابله با ماشین تعریف نمی کرد، بلکه معتقد بود
هنرمند باید به نبوغش «شعر عصر ماشین» را بسراید و در این میان نقش معمار
را بالاتر از هنرمندان دیگر می دانست. زیرا معمار باید بر بزرگترین ماشین
بشر، یا شهر به عنوان مرکز قدرت، مسلط شود و آن را استعلاء بخشد.
از لحاظ اقتعصادی، «رایت» جامعه ای مبتنی
بر سرمایه داری را آرمان خود قرار داده بود. البته وی سرمایه داران زمان
خود را منحرف شده می دانست و به دنبال «سرمایه دایر حقیقی» و از پی آن
«دموکراسی حقیقی» بود. رادیکالیسم اجتماعی وی در مقابل آنچه که در زمانه
اش رایج شده بود. در واقع بازگشت از «استبداد اکثریت» به سنتی بود که
بنیانگذاران ایالات متحده همچون «جفرسون» و «پین» عنوان کرده بودند. در
حوزه معماری نیز مدرنیسم رایت و رد سبکهای کلاسیک به زنده کردن سنت رابطه
مستقیم و انداموارة انسان و طبیعت اختصاص یافته بود. گویا وی چه در عرصة
اقتصادی و اجتماعی و چه در معماری می خواست استقلالی را که در مزرعه نیایش
تجربه کرده بود زنده کند.
البته این تلاش همان طور که گفته شد در
مقابله با ماشین نبود، بلکه از نظر وی فن شناسی نوین امکان رهایی انسان را
از ماشین و تمرکز قدرت فراهم می آورد. یعنی اتومبیل، الکتریسیته و تلفن می
توانست بدون اینکه تهدیدی متوجه رفاه بشر کنند، تمرکز را چه در حوزه
اقتصادی و چه زندگی (شهر) از میان بردارد و انسانها بتوانند آزادانه در
خانه هایشان مشاغل مختلف فکری و یدی را تجربه کنند. این رویکرد «رایت» به
کار، یادآور تصویری است که «مارکس» از کار در جامعه بی طبقه می داد. جامعه
ای که به زعم رایت می توانست بر مبنای سرمایه داری حقیقی بنا شود.
از دید «رایت» انسانها به دو گروه اصلی
تقسیم می شوند: «غارنشینان» که صخره نشین گشته و شهرها را ساخته اند. این
انسانها به خداوندی قاهر، نظم و پیروی از اصول پیشین معتقدند و مقررات و
قواعد را وضع می کنند. گروه دیگر «خانه بدوشان» هستند، انسانهای آزاد و
خلاقی که شجاعت زیستن زیر سقف ستارگان را دارند. وی معتقد بود که شهرهای
آینده باید هر دو گروه را در خود جای دهند و امنیت و ثبات را در خدمت آزادی
و خلاقیت درآورند، شهرهایی نامتمرکز «ناپیدا» و بدون دیوار.
رایت و بسط معماری در آمریکا
بی تردید «فرانک لیدرایت» از میان تمام
معماران معاصری که کارشان از قرن نوزدهم آغاز شد دوراندیش تر بود. وی نابغه
ای بود که چشمه فیاض قریحه اش هرگز به خشکی نگرائید و استعدادش به وصف نمی
آید. کار وی از اعصار مختلف بخصوص از معماری دیرین خاور دور متأثر بود؛
اما نه به شیوة دیگر معماران قرن نوزدهم که تقلید را بهانة عدم ابتکار کرده
بودند بلکه مانند «ماتیس» نقاش فرانسوی که از هنر زنگی و ایرانی الهام
گرفت و این الهام با درک و تأثری عمیق همراه بود. با این همه کار «رایت»
بیشتر از کار هر معمار آمریکایی دیگر روحیة سرزمین خود را داشت. فهمیدن
کارهای رایت محتاج مطالعه ای دقیق و عمیق است و درک شخصیت قوی وی که در هر
نکته ای از کارهایش تجلی داشت بآسانی ممکن نیست. اثرات قرن نوزدهم هنوز در
رایت باقی بود اما وی به تنهایی بی آن که نقاشان و مجسمه سازان معاصر وی او
را یاری کرده باشند تصوری نو در معماری آفرید.
فهرست
عنوان صفحه
مقدمه 1
ورود رایت به عرصة معماری 2
اندیشة رایت 3
رایت و بسط معماری در آمریکا 7
تأثیر معماران بر رایت 8
رایت و بسط معماری در انگلستان 9
نقشه های صلیبی و نقشه های طویل 10
نقشه غیر مقید 16
شناسایی زیبایی نهفته مصالح ساختمانی 18
دیوار در طرحهای رایت 23
فضای داخلی 24
استفاده از مصالح و عوامل ساختمانی متنوع 25
رایت و نقاشی جدید 26
زبان یک معماری ارگانیک 29
گزیده ای از آثار معماری رایت 32
منابع 55
نوع فایل: word
سایز:28.6 KB
تعداد صفحه:56
