پاورپوینت روشهای مقابله با زلزله در ساختمان
روشهای مقابله با زلزله در ساختمانها
ساختمان مسکونی از نظر اسکلت باید نه
تنها مقاوم در برابر نیروهای زلزله ساخته شود، بلکه باید دارای دوام لازم
در مدت زمان پیشبینی شده برای بهرهبرداری از آن نیز باشد. اگرچه از نظر
کارکرد اقتصادی میتوان بخشهایی از ساختمان را از مصالح سبک بنا نمود،
اما اسکلتی که بتواند کارکرد درست داشته باشد معمولاً وزن قابل ملاحظهای
از ساختمان را به خود اختصاص میدهد. با افزایش ارتفاع و به تبع آن
نیروهای حاصل از زلزله مقاطع باربر ساختمان بسیار بزرگ شده و تکانهای
ناشی از نیروی زلزله، در طبقات فوقانی شدید میشود (شتاب و تغییر مکانهای
بیشتر از حد مجاز ).
برای اجتناب از این مسائل، روشی تحت
عنوان سوپرفریم R.C برای اسکلت ساختمان، در کشور ژاپن، ابداع شده و
به عنوان جدیدترین فناوری به مورد اجرا گذاشته شده است. با توجه به
امکان انطباق و اجرای این روش با پتانسیلهای موجود در داخل کشور، روش
سوپرفریم به عنوان یک روش اقتصادی و فنی جهت اجرای ساختمان برج مسکونی
پردیسان تبریز انتخاب شده است .
با توجه به قرار گرفتن کشور ما بر روی
کمربند زلزلة آلپ – هیمالیا، سالانه تعداد قابل ملاحظهای زلزله در آن رخ
میدهد. براساس آمار موجود، تقریباً همه ساله، یک زلزله با بزرگی بیش از 6
ریشتر و، در هر چند سال، یک زلزله مخرب بزرگتر از 7 ریشتر، در کشور، رخ
میدهد. این مسأله نشان میدهد که توجه کردن به پایداری ساختمان، در برابر
زلزله، یک ضرورت اصلی است .
اگرچه در سالهای اخیر بلند مرتبهسازی
در کشور رونق فراوانی یافته است، اما اغلب، روش ساخت به صورت سنتی انجام
پذیرفته و تنها با بزرگ کردن ابعاد یک ساختمان سنتی دو یا سه طبقه اقدام
به ساخت بناهای بیست طبقه و یا بلندتر شده است. واضح است که، با تکیه بر
روشهای سنتی، نمیتوان ساختمان بلندی که در برابر زلزلههای مخرب مقاوم
باشد، ساخت. حتی اگر کلیه ضوابط آییننامه زلزله از نظر طراحی و محاسبات
رعایت شده باشد، با اجرای سنتی و دخالت انسان در اجزای مقاوم کننده
ساختمان همانند بتنریزیها و جوشکاریها هرگز نمیتوان به یک سازه مناسب
دست پیدا کرد .
فناوریهای نو تلاش میکنند تا دخالت
انسان را در حین ساختن به حداقل رسانده و با صنعتی کردن اجرا، یک ساختمان
همگن و مطمئن بنا نمایند. یکی از روشهای مدرن و مناسب برای کشور ما روش
سوپرفریم R.C است که در سالهای اخیر، به خصوص پس از وقوع زلزله مخرب
کوبه در کشور ژاپن، ابداع شده و هم اکنون ساختمانهای بلند مسکونی زیادی
را با آن روش به مورد اجرا میگذارند .
در این روش ضمن کاهش مقاطع باربر، با
پیشساخته نمودن ستونها و همچنین کنترل حرکات ساختمان در حین زلزله و جذب
انرژی به وسیله میراگرهای هیدرومکانیکی، یک ساختمان مطمئن از نظر رفتار
در برابر نیروها و بسیار مناسب برای سکونت ساخته میشود. ساختمان فلزی یا
بتن آرمه در کشور ژاپن ترجیح میدهند که ساختمانهای مسکونی را با اسکلت
بتن آرمه بنا کنند .
اسکلت فلزی بیشتر برای اجرای ساختمانهای
اداری و تجاری، ایستگاهها و غیره مورد استفاده قرار میگیرد. دلیل
انتخاب اسکلت بتن آرمه، را برای ساختمانهای مسکونی، میتوان به شرح زیر
بیان نمود: ? ساختمانهای بتن آرمه اغلب ارزانتر از ساختمانهای فلزی
ساخته میشوند. ? ساختمانهای بتن آرمه در مقابل سوانح آتشسوزی و انفجار
دوام بیشتری دارند .
? در ساختمانهای بتن آرمه، انتقال صوت
بین طبقات (با توجه به اهمیت آن به خصوص در کاشانههای مسکونی) کمتر است. ?
با توجه به هماهنگی مناسب بین اجزای جذب کننده نیروهای زلزله و اسکلت (با
قراردادن دیوار برشی) رفتار ساختمان مناسبتر خواهد بود.
توصیههای طراحی و ساخت اغلب
آییننامههای زلزله برای ساختن بناهای مقاوم در برابر زلزله توصیههایی
را ارائه مینمایند. ابداع هرنوع فناوری باید این توصیهها را در برگیرد :
? پلان ساختمان به شکل ساده و متقارن در دو امتداد عمود بر هم و بدون
پیشآمدگی و پسرفتگی زیاد باشد و از ایجاد تغییرات نامتقارن پلان در
ارتفاع ساختمان نیز احتراز شود.
? عناصری که بارهای قائم را تحمل
مینمایند در طبقات مختلف بر روی هم قرار داده شوند تا انتقال بار این
عناصر به یکدیگر با واسطه عناصر افقی صورت نگیرد. ? عناصری که نیروهای
افقی ناشی از زلزله را تحمل میکنند موکداً طوری طراحی شوند که انتقال
نیروها به سمت شالوده به طور مستقیم انجام شود و عناصری که با هم کار
میکنند در یک صفحه قائم قرار داشته باشند. ? برای کاهش نیروهای پیچشی
ناشی از زلزله، مرکز جرم هر طبقه بر مرکز سختی آن طبقه منطبق و یا فاصله
آنها در هریک از امتدادهای ساختمان از 5 درصد بعد ساختمان در آن امتداد
کمتر باشد.
اسکلت فلزی بیشتر برای اجرای ساختمانهای
اداری و تجاری، ایستگاهها و غیره مورد استفاده قرار میگیرد. دلیل
انتخاب اسکلت بتن آرمه، را برای ساختمانهای مسکونی، میتوان به شرح زیر
بیان نمود: ? ساختمانهای بتن آرمه اغلب ارزانتر از ساختمانهای فلزی
ساخته میشوند. ? ساختمانهای بتن آرمه در مقابل سوانح آتشسوزی و انفجار
دوام بیشتری دارند.
