بررسی اثر مهد کودک بر هوش دانش آموزان پایة اول دختر و پسر
« مفهوم هوش » (1)
در طول
دهه های گذشته تغییر بسیاری کرده است و برطبق دیدگاههای غالب و ارزشهای
رایج روز در هر دوره ، تعیین شده است و ابزاری که برای اندازه گیری آن بکار
رفته می رود همچنان در حال تغییر خواهد بود . هوش جنبه ای ازجنبه های
گوناگون تفاوتهای فردی است که هنوز درچارچوب کامل قرار نگرفته است ، از
جملههای ویژگیهای فردی فرآیندهای ذهنی هستند که مشاهده مستقیم این تفاوت
در آنها بسیار دشوار و گاهی غیر ممکن است و لذا ما فقط از روی اعمال که
اشخاص انجام می دهند ، قادر هستیم که به نیروهای ذهنی آنها پی ببریم ،
مثلاً : کودکی که مسائل را زودتر یاد می گیرد کودک با هوش نامیده می شود ،
ولی کودک که نمی تواند به آن سرعت فرا گیرد وقتی مهارتهای ساده را هم به
زحمت می آموزد ، از لحاظ توانائیهای ذهنی دارای هوش ضعیف است بدین معنی که
هر دو کودک استعداد ذهنی دارند ولی این استعداد در اوّلی بیشتر از دوّمی
است . ( اسدی ، 74 )
هوش بر
خلاف تصور عامه یک جوهر یا ملکه نیست بلکه متضمن اعمال واکنشهای ذهنی
پیچیده ای است که در رفتار فرد ظاهر می شود . از همین روست که از هوش به
خودی خود نمی توان تعریف جامعی ارائه دارد و سعی در تعریف ارائه هر تعریف
مجددی از هوش ، نتیجه اش نامفهوم یا حداقل نارسا بودن تعریف است . لذا
بسیاری از روان شناسان ، روش غیر مستقیم پیش گرفته و مثلاً از توضیح تفاوت
میان هوش و عادت ، هوش وغریزه ، هوش و استعداد برای نشان دادن و جوه
افتراقی آنها ، استفاده کرد ، و به تعریف معنا.ی آن نزدیک می شود و آن گاه
این تعاریف کامل نشده را در هم ادغام کرده و با شناخت مجموعة ، این فعالیت ،
به تصور کلی و مفهوم هوش نامحدودی نزدیک می شوند . شناختی که تنها از طریق
تظاهراتش در رفتار میسر می شود .(اسدی ، 74 )
هوش
معمولاً در فهرست ویژگیهای فرد آمده و از جمله خصائص کم و بیش ثابت رفتار
بشمار می رود . توصیف و اندازه گیری هوش قسمت عمدة وقت روانشناسان را به
خود اختصاص داده است .
مطالعات
آنان در این زمینه ارزش علمی و نظری دارد . ارزش علمی عبارت است از پی بردن
به میزان کارآمدی افراد و تعیین اینکه ایشان تا چه حدودی و درچه قسمتهایی
می توانند مفید واقع شده و موفقیت بدست آورند و ارزش نظری تحقیقات
روانشناسان در مورد هوش این است که می توانند شناخت انسان را در مورد خودش
بیشتر کنند و تا حدی موجب ارضای کنجکاوی او شوند ( آستانبوس ، 74 )
وقتی ما از هوش انسان می گوئیم در واقع به رفتار و کردار او در موارد مختلف ، که از وضعیت هوش او حکایت می کند توجه داریم . ( آستانبوس 74 )
هوش کلی :
هوش یعنی سازگاری فعال ، سازگاری آگاهانه در معنای وسیع کلمه ، نه سازگاری
منفعل.
به عبارت دیگر هوش یعنی ایجاد اصلاحات در محیطی که خود با آن سازگار می شود
. وقتی فرد هوش خود را بکار می گیرد که با موقعیتهای نسبتاً جدید و تازه
باشد سازگار شود. ( مومنین ، 74 )
می توان هوش کلی را بصورت زیر تعریف کرد :
توانایی
سازگاری آگاهانه و فعال با موقعیتهای تازه یا نسبتاً تازه ای که خود با آن
روبرو می شود . از آنجائیکه این موقعیتها ماهیت و پیچیدگی بسیار متغیری
دارند بنابراین می توان پیش بینی کرد که انواع هوش نیز باید همان تنوع و
پیچیدگی موقعیتها را داشته باشد ، زیرا به کمک انواع سازگاریها و به کمک
انواع آزمونهایی که برای ما ارزشیایی عینی این سازگاریها ساخته می شود ،
تعریف می گردند . ( مومنین ، 74 )
جنبه های مورد توجه روانشناسان :
زمینه
سازگاری : از آنجا که هوش بعنوان یک استعداد کلی سازگاری به حساب میآید ما
می توانیم توجه خود را روی ماهیت نوع مسائل که باید حل شوند متمرکز کنیم
در این صورت موارد زیر را در دست خواهیم داشت ؛
موقعیتهای ملموس
فهرست مطالب
فهوم هوش
هوش کلی
جنبه های مورد توجه روان شناسان
تعاریف هوش
ویژگیهای هوش
ویژگیهای عمومی هوش
انواع هوش
نظریه های معاصر هوش
نظریه های عاملی
نظریه های دو عاملی اسپیرمن
نظریه چند عاملی ترستون
تحلیل عوامل ترستون
مدلهای سلسله مراتبی ورنون
نظریة کتل
نظریه دو سطحی جنسن
نظریه های فرایند مداری هوش
نظریة شناختی پیاژه
نظریه باز نمایی برونر
رویکرد و یا دیدگاه مؤلفه ای
جدول مولفه های هوش استبرنبرگ
یک توانایی یا چند توانایی
نظریه هوش گلیفورد
هوش و وراثت
خویشاوندی نسبی و هوش
تأثیرات فرهنگی در رشد کودک
تأثیر طبقه اجتماعی
پایگاه اجتماعی و اقتصادی
هوش
تفاوتهای جنسیتی در عملکرد هوش
آیا بهرة هوش ثابت است ؟
انواع تیز هوش و طبقه بندی تیز هوشان
ویژگیهای تیز هوشان
همبستگی هوش و حجم مغز
نکات ضروری در مورد بهداشت و روان کودکان
تاریخچة پیدایش مقیاس اندازه گیری هوش
آزمونهای هوش .
آزمون هوش استانفورد – بینه ( فردی )
مقیاس جدید استنفوردبینه
مقیاس هوش وکسلر
آزمونهای گروهی هوش
آزمونهای چند بعدی هوش
آزمونهای ریون
طبقه بندی آزمونهای هوش بر حسب گروههای سنی
ب : مهد کودک
تأثیرکودکستان در رفتار اجتماعی کودک
تأثیر کودکستان در رشد مفاهیم ذهنی اطفال
رفتار اجتماعی در سنین بیش از مدرسه
واکنشهای عاطفی متقابل اجتماعی
