بیمه
مقدمه
امروز کشور ما تشنه فعالیت اقتصادی سالم وایجاد اشتغال برای جوانان
وسرمایه گذاری مطمئن است واین همه به فضائی نیازمند است که در آن سرمایه
گذار و صنعتگر و عنصر فعال در کشاورزی ومبتکرعلمی و جوینده کار و همه قشرها
از صحت وسلامت ارتباطات حکومتی و امانت و صداقت متصدیان امور مالی و
اقتصادی مطمئن بوده واحساس امنیت و آرامش کنند.مقوله امنیت بویزه امنیت
اقتصادی از مباحث بسیار مهم وحساس است که نمی توان یک شبه وبا تصویب یک طرح
یا لایحه به آن دست یافت بلکه این پدیده انعکاسی است از رفتار های مختلف
سیاسی, اقتصادی ,نظامی ,فرهنگی و اجتماعی آحاد مردم و مسئولان از اینرو
باید شرایط کشور را در طول زمان به گونه ای تغییر داد ورفتار های اجتماعی
را در عرصه های مختلف به گونه ای تعریف کرد که در نهایت هر چیزی در جایگاه
واقعی خود قرار گیرد و با طبیعت آن منطبق گردد واِین مستلزم تلاش گسترده
همه اقشار و آحاد جامعه و حکومت است و بیمه های مسئولطت اجباری در راستای
این مهم از مهمترین روشها وابزارهای علمی موجود تلقی می گردند.در مجموعه
حاضر ضمن ارائه اطلاعاتی در خصوص بیمه,انواع آن وجایگاه قانونی وعرفی بیمه
های مسئولیت,اشاره ای به اثرات اقتصادی و اجتماعی آن خواهد شد.
اساس بیمه ریسک است.وجود ریسک بر عملکرد عامل و بنگاههای اقتصادی تاثیر
می گذارد از این رو به تخصیص بهینه منابع و توسعه اقتصادی کشور ها
محدودیتهایی تحمیل می کند.ریسک وجه مشترک تصمیاتی است که انسانها می گیرند.
بنابراین علاوه بر اینکه در آمد و اموال هر عامل و بنگاه اقتصادی با
توجه به ریسکهای موجود ممکن است در معرض خطر باشد,عملا با حوادثی روبرو می
شود که به علت خسارت وارده بر اموال یا لطمات شخصی به دیگران ,قانونا مسئول
خواهد بود.تعیین نوع و میزان خسارتهایی که خواهان متحمل شده اغلب دشوار
است ودر بعضی موارد حتی غیر قابل جبران خواهد بود. لذا اگر عامل یا بنگاه
اقتصادی به تنهایی بخواهد با حوادث و خطرات ناشی از آنها مقابله کند عملا
از دور رقابت خارج شده و امکان بقاء نخواهد داشت. در اینجاست که نقش روز
افزون و غیر قابل انکار بیمه در ثبات فعالیتهای اقتصادی آشکار می شود.مسئله
ای که در این تحقیق به آن پرداخته می شود.
فهرست
عنوان
صفحه
مقدمه 1
فصل اول
1-تعریف بیمه 2 2
2 -1-عناصر تشکیل دهنده بیمه2 2
3 -1-انواع بیمه 3
2-بیمه مسئولیت 5
3-مبانی مسئولیت مدنی 6
1-3-مبنای مسئولیت مدنی در حقوق ایران 8
2-3-مبنای مسئولیت مدنی در فقه اسلامی 9
فصل دوم
الف-تعریف بیمه مسئولیت مدنی 11
ب-انواع بیمه های مسئولیت مدنی 11
ج-انواع بیمه های اجباری مسئولیت مدنی 18
د-نقش بیمه های اجباری مسئولیت مدنی در حمایت از زیان دیده ومسئول 18
ه-نتیجه گیری 23
و-منابع 25
فصل اول
1-تعریف بیمه
بیمه عقدی است که طی آن خطر قریبالوقوعی که ممکنست برای دارائی ـ
فعالیت یا جان فردی پیش آید را به شرکت بیمه منتقل میکند تا طی آن زیان
مادی ناشی از خطر را جبران نماید.
در این فرآیند فردی که خطر را منتقل میکند بیمهگذار و قبولکننده خطر
را بیمهگر گویند. بیمهگذار وجهی را به بیمهگر میپردازد که حق بیمه و
موضوعی که بابت آن عقد بیمه منعقد میگردد موضوع یا مورد بیمه میگویند.
ماده 1 قانون بیمه مصوب سال 1316 بیمه را چنین تعریف میکند:
"بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد میکند در ازاء پرداخت وجه یا
وجوهی ازطرف دیگر درصورت وقوع یا بروز حادثه، خسارت وارده بر او را جبران
نموده یا وجه معینی بپردازد. متعهد را بیمهگر، طرف تعهد را بیمهگذار،
وجهی را که بیمهگذار به بیمهگر میپردازد حق بیمه و آنچه را بیمه میشود
موضوع بیمه نامند."
همچنین برابر مفاد ماده 5 قانون مذکور موضوع بیمه مکنست مال (اعم از عین
یا منفعت)، هر حق مالی, هر نوع مسئولیت حقوقی و برای حادثه یا خطری باشد
که بیمهگذار از وقوع آن متضرر میگردد.به عبارتی دیگر بیمهگذار باید نسبت
به بقاء آنچه بیمه میدهد ذینفع باشد.
بنابراین بیمه عقدی است که بیمهگذار با آیندهنگری خسارات ناشی از خطر
احتمالی و قریبالوقوع را ازطریق پرداخت حق بیمه به بیمهگر جبران میکند.
2-1-عناصر تشکیل دهنده بیمه
عناصر تشکیلدهنده بیمه عبارتند از: خطر، حق بیمه و خسارت
1-2-1ـ خطر
موضوع تمام عملیات بیمه را خطر تشکیل میدهد و آن عبارت از اتفاقی مهتمل و قریبالوقوع.
از ویژگیهای خطر میتوان به احتمالی بودن ـ نامعین بودن زمان اتفاق افتادن و ایجاد خسارت درصورت بروز را نام برد.
در بیمه مسئولیت مدنی، مسئولیت مدنی ناشی از حوادث، موضوع بیمه است که
میتواند در اثر عمل یا رفتار شخص یا اشخاص وابسته و یا ناشی از اشیاء و
اموال تحت مالکیت یا تصرف او ایجاد شود.
بنابراین بیمهگذار در ازاء پرداخت حق بیمه مسئولیت مدنی رفتار خود،
اشخاص وابسته یا اشیاء و اموال خود را که ممکنست موجب خسارت دیگران شود
بیمه کرده و پرداخت خسارت احتمالی را به بیمهگر منتقل میکند. یعنی
بیمهگر متعهد میشود درصورت مسئول شناخته شدن بیمهگذار به جای او خسارت
زیان دیده را بپردازد. این عمل (یعنی بیمه کردن) اموال و دارائیهای شخص
بیمهگذار را از خسارت ناشی از مسئولیت او محافظت میکند.
در زندگی امروزی اکثر مردم درمقابل خطرات ناشی از مسئولیت مدنی در مقابل
دیگران قرار دارند و بهترین راه برای حفظ دارائیها و پرداخت خسارت
زیاندیدگان با حداقل هزینه" بیمه" میباشد.
2-2-1ـ حق بیمه
حق بیمه وجهی است که بیمهگذار در قبال خرید بیمه یا با به عبارت بهتر
انتقال خطر به بیمهگر پرداخت میکند. با پرداخت حق بیمه و خرید بیمه
مسئولیت مدنی، تعهد جبران خسارت از بیمهگذار منتقلشده و بیمهگر متعهد
میگردد.
3-2-1ـ خسارت
واژه خسارت در لغت به معنی زیان و ضرر است ولی در اصطلاح بیمهای تنها
به این اکتفا نشده و صاحبنظران علم بیمه تعاریف ویژهای برای آن ارائه
دادهاند. اما اغلب آنها کم و بیش به این موضوع اذعان دارند که خسارت یعنی
وقوع خطر پیشبینی شده در بیمه نامه و ادعای زیان ازطرف زیاندیده.
با بروز خسارت زیاندیده به عامل زیان مراجعه کرده و عامل زیان نیز با
استفاده از بیمه نامه عملاً خواستار حمایت بیمهگر میشود که در اینجا
بیمهگر وارد موضوع شده و درحدود بیمه نامه نسبت به پرداخت خسارت زیاندیده
اقدام میکند.
در بیمه مسئولت مدنی نیز خسارت را میتوان واقعهای دانست که موجب مسئولیت بیمهگذار درمقابل اشخاص زیاندیده میگردد. "
3-1-انواع بیمه
بیمه باتوجه به نوع نگاه ما به مبنای قانونی ـ اهداف و مقررات به انواع
مختلفی تقسیمبندی میشود. در یک تقسیم بندی، بیمه به دو نوع کلی تقسیم
میشود:
الف -بیمههای اجتماعی
ب -بیمههای بازرگانی
الف ـ بیمههای اجتماعی یا بیمههای اجباری به بیمههای ناشی از قانون
نیز معروف هستند که درمورد کارگران و اقشار کمدرآمد جامعه صدق پیدا
میکند. قانونگذار برای اقشاری از جامعه که از یک سو نیروی تولیدی جامعه
محسوب میشوند و ازسوی دیگر خود به فکر آینده و معیشت خود نیستند یا برای
آینده خود نمیتوانند برنامه مناسبی داشته باشند، دولت را موظف کرده درجهت
حمایت از آنها، بیمههای اجتماعی را برقرار کرده و این اقشار را زیر چتر
این نوع بیمهها قرار دهد.
از مهمترین ویژگی این نوع بیمهها میتوان به پرداخت بخش اعظم حق بیمه
توسط کارفرما و نیز محاسبه حق بیمه براساس درصدی از حقوق و دستمزد مشمولین
اشاره کرد.
ب ـ بیمههای بازرگانی به بیمههای اختیاری نیز معروف هستند که در آن
بیمهگذار به میل و اراده خود و به صورت آزادانه نسبت به تهیه انواع
پوششهای آن اقدام میکند. در این نوع بیمهها تعهد دوطرفه است یعنی بیمهگر
در ازاء دریافت حق بیمه از بیمهگذار، تأمین بیمه در اختیار وی قرار
میدهد.
در بیمههای بازرگانی محاسبه حق بیمه متناسب با خطر بیمهشده تعیین
میگردد و کلاً از بیمهگذار اخذ میگردد. بیمههای بازرگانی به انواع
مختلفی در طول زمان تقسیمبندی شدهاند که به فراخور نیاز روز و تنوع
خطرها به کار گرفته شدهاند نظیر:
1- بیمههای دریائی و غیردریائی
2- بیمههای اموال و اشخاص
3- بیمههای زندگی و غیرزندگی
4- بیمههای اشیاء ـ مسئولیت، زیان پولی و اشخاص
از بین انواع بیمههای بازرگانی بیمه مسئولیت، موضوع این مجموعه است که در ادامه به تشریح آن پرداخته میشود.
نوع فایل: word
سایز:43.4 KB
تعداد صفحه:26
