بررسی ظرفیت ها و عوامل موثر در توسعه گردشگری ورزشی
چکیده
امروز
پیوند میان گردشگری و ورزش نوع جدیدی از جهانگردی را ایجاد نموده که جنبه
های مختلف و متنوعی را در بر می گیرد . عوامل مختلفی در هر منطقه وجود دارد
که بر توسعه گردشگری آن منطقه موثر است هدف این تحقیق بررسی ظرفیت ها و
عوامل موثر در توسعه گردشگری ورزشی استان اردبیل می باشد . پژوهش حاضر جزو
تحقیقات توصیفی پیمایشی (زمینه یابی ) است که بصورت میدانی انجام شده است.
جامعه و نمونه آماری این تحقیق را سه گروه : مدیران و کارشناسان آژانسهای
مسافرتی ، مدیران و کارشناسان بخش گردشگری سازمان گردشگری و میراث فرهنگی
استان ، کارشناسان تربیت بدنی شاغل در ادارات آموزش و پرورش و تربیت بدنی
استان و روسای هیئت های ورزشی تشکیل می دهند . توزیع پرسشنامه بین 151
نفر انجام شد و جهت تجزیه و تحلیل داده های این تحقیق از آمار توصیفی
استفاده شد.
نتایج تحقیق نشان داد :
1- بین جاذبه های طبیعی و توسعه گردشگری ورزشی استان اردبیل ارتباط دارد.
2- بین عوامل سوق دهنده و توسعه گردشگری ورزشی در استان اردبیل ارتباط وجود دارد.
3- بین عوامل جلب کننده و توسعه گردشگری ورزشی در استان اردبیل ارتباط وجود دارد.
4- بین قطب ورزشی و توسعه گردشگری ورزشی در استان اردبیل ارتباط وجود دارد.
5- بین عوامل دفع کننده و توسعه گردشگری ورزشی در استان اردبیل تفاوت وجود دارد.
مقدمه
سیر و
سیاحت بویژه به منظور گذراندن اوقات فراغت یکی از نیازهای اصلی بشر تلقی
شده به گونه ای که این پدیده با تخصیص یک دهم جمعیت جهان بزرگترین جابجایی
صلح آمیز تاریخ بشر محسوب میشود.
پیشرفت
فناوری حمل و نقل و ارتباطات، توسعه تولیدات صنعتی و افزایش درآمد. جهانی
شدن و ابعاد مرتب با آن افزایش اوقات فراغت، بهبود خدمات بازنشستگی، ارتقاء
سلامت جوامع و دیگر عوامل تغییرات چشمگیری را در کشورهای صنعتی و بخصوص
در شهرها ایجاد نموده و توانسته است جهانگردی (صنعت بدون درد) را در هزاره
سوم میلادی به عنوان یکی از مهمترین نیروهای محرکه توسعه اقتصادی و یکی
از سه صنعت درآمدزا مهم جهان در کنار صنعت نفت و خودروسازی مطرح نماید.
این صنعت بیش از هر صنعت دیگری حرکت سرمایه و انتقال پول و ارز را در
مقیاسهای محلی، منطقهای، ملی و بین المللی را سبب گردیده به طوری که
هزینههای جهانگردی به مراتب بیشتر از تولید ناخالص ملی و صادرات جهانی
است. صنعت جهانگردی به عنوان صادرات نامرئی چنانچه خوب برنامهریزی و
هدایت شود درآمدزاترین و ارز آورترین صنعت است و سهم بسزایی در ایجاد
فرصتهای شغلی با توجه به ابعاد گسترده بیکاری، توزیع ثروت، رفع بی
تعادلیهای منطقهای، کاهش فقر، ارتقاء سطح زندگی و معیشت افراد جامعه و
تعاملات مثبت فرهنگی ایفا میکند. براساس آمار سازمان جهانگردی جهانی[1] این
صنعت حدوداً 6 درصد تولید ناخالص را به خود اختصاص داده و متجاوز از 10
درصد نیروی کار جهانی یعنی معدل 231 میلیون نفر را به کار گمارده است.
بنابر پیشبینی این سازمان این ارقام در سال 2006 به ترتیب به 5/11 درصد و
385 میلیون نفر بالغ خواهد گردید. (WTO,1997) .
کشور ما
به لحاظ تنوع آب و هوایی از یک سو و وجود مکانهای تاریخی و فرهنگی منحصر
به فرد از سوی دیگر یکی از چند کشور انگشت شمار جهان است که تاکنون از
ظرفیتهای بالقوه خود در این زمینه به نحو مطلوبی استفاده نکرده است. بررسی
صنعت گردشگری در ایران و ملاحظه ارقام درآمدی ارزی حاصل از آن، حاکی از
این است که به رغم این واقعیت که ایران یکی از ده کشور مهم جهان از حیث
آثار تاریخی و باستانی است (جنینگ[2]، 1998) کمتر از یک هزارم درآمد جهانی
حاصل از گردشگری را نصیب خود کرده است. (ارشادیفرد، 1388)
سرزمین
ایران با پتانسیلهای طبیعی و جاذبههای سیاحتی و فرهنگی بسیار و دارا
بودن آب و هوای به اصطلاح چهار فصل میتواند به عنوان کشوری توانمند در
آمادهسازی شرایطی مطلوب برای علاقهمندان به مسافرتهای خارجی، قطبی مهم
در صنعت توریسم به معنای عام و توریسم ورزشی در معنای خاص آن تلقی شود، که
در این راستا استان اردبیل با داشتن پتانسیلهای موجود، تواناییهای لازم و
موقعیتی استراتژیک میتواند نقشی مهم و اساسی در جذب انواع گردشگر، بویژه
گردشگر ورزشی داشته باشد.
نظر کلی
به سابقه تحقیقات انجام شده در حوزه گردشگری ورزشی نشان میدهد که
گردشگری ورزشی یکی از حوزههای جدید تحقیقی طی ده سال گذشته تلقی میشود و
تحقیقات انجام شده در این زمینه بسیار کم است و تا حال تحقیقات زیادی در
زمینه گردشگری ورزشی در کشور انجام نشده، لذا محقق با در نظر گرفتن
ویژگیهای مناطق استان اردبیل به عنوان یکی از قطبهای مهم گردشگری ورزشی
بدلیل داشتن پتانسیلهای بالای گردشگری مرتبط با ورزش قصد دارد با استفاده
از نظرات و پیشنهادات دست اندرکاران و کارشناسان استان در زمینه گردشگری
ورزشی، عوامل و راهکارهای توسعه گردشگری را با تأکید بر جاذبههای طبیعی
ورزشی استان بررسی نماید.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
1-1- مقدمه. 1
1-2- بیان مسأله. 2
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق.. 5
1-4- اهداف تحقیق.. 7
1-4-1- هدف کلی تحقیق.. 7
1-4-2- اهداف اختصاصی تحقیق.. 7
1-5- فرضیات تحقیق.. 8
1-6-2- تعریف عملیاتی تحقیق.. 10
2-1- مقدمه. 13
2-2- مبانی نظری.. 13
2-3- توریسم و گردشگری.. 13
2-4- گردشگری ورزشی.. 14
2-5- بازاریابی ورزشی.. 14
2-6- تعریف بازار توریسم ورزشی.. 14
2-7- بازاریابی توریسم ورزشی.. 15
2-8- بازاریابی مشارکتی در توریسم ورزشی.. 16
2-9- عوامل مؤثر بر کارائی بازاریابی توریسم ورزشی مشارکتی.. 17
2-10- منابع اساسی برای توسعه گردشگری ورزش... 19
جدول 2-1 منابع اساسی برای توسعه گردشگری ورزشی 2003 هنیگ و هیگام 20
2-11- عوامل سوق دهنده، جلب کننده و بازدارندهها 20
2-11- مرور دیدگاههای گردشگری ورزشی.. 26
2-12- تاریخچه توریسم و توریسم ورزشی.. 31
2-13- وضعیت کنونی گردشگری در جهان. 34
2-14- جایگاه گردشگری ورزشی در جهان. 37
2-15- تاریخچه تشکیل گردشگری ورزشی.. 38
2-16- معرفی قابلیتهای گردشگری و گردشگری ورزشی در استان اردبیل: 40
2-16-1- دریاچه نئور. 40
2-16-2- دریاچه شورابیل.. 41
2-16-3- تالاب گنجگاه 41
2-16-4- تالاب نوشار. 42
2-16-5- تالاب شورگل.. 42
2-16-7- سد خاکی پیرالقیر. 42
2-16-8- تالاب قرهگل: 42
2-16-9- رودخانه ارس... 43
2-16-10- بالیقلی چای.. 43
2-16-11- رود گیلوان. 43
2-16-12- رود مشگین چای.. 44
2-16-13- رودخانه بالهارود. 44
2-16-14- رودخانه خیاو. 44
2-16-15- رودخانه قتورسو. 44
2-16-16- رودخانه هروآباد. 44
2-16-17- رودخانه قره سو. 45
2-16-18- آبشار گورگور سبلان. 46
2-16-19- آبشار گورگور خیاوچای.. 46
2-16-20- آبشار آقبلاغ. 46
2-16-21- آبشار کمرخونی خوجین.. 47
2-16-22- آبشار نرهگر. 48
2-16-23- آبشار سردابه. 48
2-16-24- آب گرم قرهسو. 49
2-16-25- آبگرم گاومیش گلی.. 49
2-16-26- آب گرم گزال (ژنرال) 49
2-16-27- آب پهن.. 49
2-16-28- آب یل سویی.. 49
2-16-29- آب چشم. 50
2-16-30- آب گرم قهوه خانه همت... 50
2-16-31- آب گرم قهوهخانه ممتاز. 50
2-16-32- آب گرم بش باجی لار. 50
2-16-33- چشمههای بیله دره 50
2-16-34- چشمه گل علی.. 51
2-16-35- چشمه اسد. 51
2-16-36- چشمه سردابه. 51
2-16-37- چشمه بوشلی.. 52
2-16-38- چشمه قوتورسوئی.. 52
2-16-39- چشمه خلخال. 52
2-16-40- چشمه قینرجه. 53
2-16-41- چشمه ایلاندو. 53
2-16-42- چشمه آبگرم شابیل.. 53
2-16-43- دشت مغان. 54
2-16-44- دشت اردبیل.. 54
2-16-45- جنگل و بیشهها 54
2-16-46- کوهستان ارسباران (قرهداغ) 55
2-16-47- رشته سبلان – جلفا 55
2-16-48- سبلان و دامنههای آن. 56
2-16-49- رشته کوه تالش... 58
2-16-50- رشته کوه صلوات داغی.. 59
2-16-51- رشته کوه خروسلی داغی.. 59
2-16-52- کوه حصاربلاغی.. 60
2-16-53- کوه قلی تاش... 60
2-16-54- کوه داش بلاغ. 60
2-16-55- کوه قوج داغی.. 60
2-16-56- کوه قزلخ داغی.. 60
2-16-57- زیستگاه شیروان درهسی.. 61
2-16-58- زیستگاه موویل.. 61
2-16-59- زیستگاه هوشنگ میدانی و قره گؤل. 61
2-16-60- زیستگاه خروسلو. 61
2-16-61- زیستگاه آقابابا 62
2-16-62- زیستگاه حاجیلو. 62
2-16-63- زیستگاه تبنق.. 62
2-16-64- زیستگاه حسن درهسی.. 62
2-16-65- زیستگاه سروان درهسی.. 62
2-16-66- زیستگاه ارباب کندی.. 63
2-16-67- پارک جنگلی فندقلو. 63
2-16-68- پیست اسکی آلوارس... 64
2-16-69- دره جنگلی اردی موسی.. 65
2-16-70- دره رود. 65
2-16-71- منطقه حفاظت شده نئور. 66
2-16-72- منطقه سیاحتی سردابه. 66
2-16-73- منطقه شکار ممنوع آق داغ. 66
2-16-74- قلعه کهنه. 67
2-16-75- قلعه اولتان. 67
2-16-76- آغجه قلعه. 68
2-16-77- قلعه ارشق.. 68
2-16-78- قلعه قهقهه. 68
2-16-79- قلعه شیخ حیدر مشگین شهر. 69
2-16-80- سوروشگن داشت (سنگ نبشته شاپور دوم ساسانی) 70
2-16-81- غار هفت خانه یا یدیاولر: 70
2-16-82- غار یخگان. 70
2-16-83- پل خدا آفرین.. 70
2-16-84- پل سامیان. 71
2-16-85- پل کلخوران. 71
2-16-86- پل سیدآباد (پیرمادر) 71
2-16-87- پل یعقوبیه. 71
2-16-88- پل ابراهیم آباد. 72
2-16-89- پل ججین (داش کسن) 72
2-16-90- پل قرهسو (زاغالان) 72
2-16-91- پل نیر. 72
2-16-92- پل پردیس... 72
2-16-93- پلهای شهر چای و گیلانده 72
2-16-94- حمام پیر زرگر اردبیل.. 73
2-16-95- حمام آقانقی.. 73
2-16-96- حمام پیرعبدالملک (میرزا حبیب) 74
2-16-97- حمام اوچدکان. 74
2-16-98- حمام حاج شیخ.. 75
2-16-99- حمام ملاهادی.. 75
2-16-100- حمام پیر (حاج رحیم) 75
2-16-101- حمام صفویه. 76
2-16-102- خانه ابراهیمی.. 76
2-16-103- منزل وکیل الرعایا 77
2-16-104- خانه رضازاده 77
2-16-105- خانه مرحوم مروج اردبیل.. 77
2-16-106- بازار. 78
2-16-107- خانههای سنگی در کوه 79
2-16-108- دهکده سنگی و زیرزمینی و بند کلخوران. 79
2-16-109- مسجد جامع اردبیل «جمعه مسجد» 80
2-16-110- مسجد اعظم اردبیل.. 80
2-16-111- بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی.. 81
2-16-112- کلیسای مریم مقدس... 82
2-17- تحقیقات انجام شده در داخل.. 83
2-18- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور. 87
2-19- جمع بندی.. 92
3-1- مقدمه. 94
3-2- جامعه و نمونه آماری.. 94
جدول 3-1 جامعه و نمونه آماری.. 94
3-3- روش نمونهگیری.. 95
3-4- روش و ابزار گردآوری اطلاعات... 95
3-5- متغیرهای وارد در تحقیق.. 95
3-6- متغیرهای مداخلهگر. 95
3-7- روش تحقیق.. 96
3-8- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات... 96
3-9- محدودیتهای تحقیقی.. 96
3-9-1- محدودیتهای تحت کنترل محقق.. 96
3-9-2- محدودیتهایی که در کنترل محقق نیست... 96
4-1- مقدمه. 99
4-2- ویژگیهای توصیفی آزمودنیها 99
4-3- بررسی اهداف و فرضیههای تحقیق.. 102
5-1- خلاصه. 112
5-2- بحث... 113
5-3- نتیجه گیری.. 116
5-4- پیشنهادات... 117
5-4-1- پیشنهادات برخاسته از تحقیق.. 117
5-4-2- پیشنهادات به محققین.. 118
فهرست منابع: 119
