بررسی شناخت علل و عوامل موثر افت سطح آبهای زیر زمینی
چکیده :
آب یکی
از موارد ضروری و حیاتی در جهان بشمار می رود بطوری که زندگی وجودی
انسان ها ،گیاهان و بطور کلی موودات زنده و غیر زنده به آب وابسته است .اگر
چه ایرانیان از دیرباز با مشکل کمبود آب روبه رو بوده اند اما مردم این
سرزمین با استفاده از فنون آب یابی و ابداع توسعه فنون آبیاری توانسته
اند از آب های زیرزمینی به بهترین شیوه ممکن استفاده کنند.در منطقه مورد
مطالعه «هیر » که مخروط افکنه های فراوانی دارد به لحاظ اقلیمی، به نواحی
نیمه خشک سرد تعلق دارد بنابر این مدام با کمبود آب مواجه است.
با رشد
روز افزون جمعیت و افزایش فعالیت های شهری ، سنتی و کشاورزی آب های
زیرزمینی بیش از پیش مورد توجه و بهره برداری قرار گرفته است. استفاده از
آبهای زیرزمینی یکی از بهترین روش ها در در استحصال و استفاده از آب بوده
است. در تحقیق حاضر پس از بررسی نقشه های زمین شناسی و مخروطه افکنه های
منطقه هیر همچنین بررسی نمودارهای بارندگی و دبی سالانه روشن ساخت که
آبدهی این چاه های عمیق تحت تأثیر بارندگی های اخیر مقدار دارند. نتایج
بدست آمده از بررسی تعداد چاه های عمیق و نیمه عمیق نشان داده است که با
بهره برداری بیش از حد از چاه های عمیق به شدت بر سطح آب های زیرزمینی
تأثیر منفی گذاشته است.
مقدمه :
واقعیت
این است که کمبود آب شیرین به مسئله جهانی تبدیل شده و دنیا شتابان و پر
هراس به عمق فاجعه کمبود آب و مسائل و مشکلات ناشی از آن نزدیک می شود.
اکنون زنگ خطر حتی برای کشورهایی که از نظر منابع آب غنی بوده به صدا
درآمده است. البته فعالیتهای سازمان دهی شده در سالهای اخیر نشان از توجه و
پی بردن جامعه جهانی به غفلت های پیشین و حکایت از عزم بشر برای اصلاح
انحراف و ناتوانی های گذشته دارد. زیرا بدرستی درک شده است که تداوم وضع
موجود برای آینده بشریت بسیار خطرناک بوده و می تواند پیامدهای نامطلوب و
غیرقابل جبران به همراه داشته باشد. از طرفی کمبود منابع آب به همراه
پراکنش به غایت نامتوازن آن در قلمرو جغرافیایی کشورها به معضل بحران
مدیریت عرضه و تقاضای آب ابعادی بس نگران کننده بخشیده است. اردبیل نیز که
هیر جزء آن است به رغم ظرفیت های قابل ملاحظه اقتصادی به ویژه در زمینه
کشاورزی، متاسفانه از بحران آب در مقیاس راهبردی رنج می برد به بیان دیگر
موضوع منابع آب به چالش اساسی در عرصه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان
تبدیل شده است.
کاهش
شدید آبدهی منابع آب زیرزمینی ناشی از برداشت های بی رویه در طی سالهای
گذشته و وجود تعداد قابل توجهی چاه غیرمجاز، بالخصوص در دشت اردبیل، توسعه
پایدار مرکز استان را بدلیل متکی بودن اکثر فعالیتهای کشاورزی- شرب و
صنعت به منابع آب زیرزمینی بالخصوص در شهرستان های اردبیل وهیر به چالش
کشانیده است بدرستی درک شده است که برای مقابله و رویایی با ابعاد مختلف
بحران آب به یک عزم ملی نیاز است و انجام این خواسته نیز زمانی تحقق خواهد
یافت که تمامی بهره برداری منابع آب در حفظ و حراست از این منابع
خدادادی فعالانه مشارکت داشته باشند.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده : 1
مقدمه : 1
فصل اول.. 2
کلیات.. 2
1-1 بیان مسئله : 3
2-1 اهداف پژوهش: 3
3-1 سوالات پژوهش: 3
4-1 فرضیات پژوهش... 4
5-1 پیشینه ی پژوهش: 4
روش تحقیق: 5
فصل دوم :. 7
بستر طبیعی منطقه. 7
2-3 موقعیت جغرافیایی.. 7
2-2-3 توپوگرافی: 9
1- 2- 2 الف) کوهستان های مرتفع. 9
2- 2- 2 ب) تپه ماهورها: 9
3- 2- 2 ج) چاله های مرکزی: 10
4- 2- 2) دشت وسطح هموار: 10
3- 5- 2 تحول زمین ساختی چاله نئور: 10
تحلیل چشم انداز ژئومور فولوژیکی منطقه: 11
2-2-3 توپوگرافی: 11
3-5تکامل ژئو مور فولوژیکی دشت اردبیل در کواترنر. 13
مخروط افکنه ایوریق: 14
1-3-4مخروط افکنه های فعال و یا غیر فعال در منطقه. 15
1-5-4-فرسایش سطحی یا ورق ای : 16
فصل سوم. 16
آب و هوای منطقه. 16
1-3 مقدمه. 17
2-3 عوامل تاثیرگذار بر آب و هوای منطقه: 17
1-2-3 موقعیت جغرافیایی.. 17
2-2-3 توپوگرافی: 18
3-2-3 دوری و نزدیکی به دریا 18
3-3 عوامل بیرونی یا سامانه های جوی موثر بر اقلیم منطقه. 18
1-3-3 جریان آب و هوای فرابار سیبری.. 18
2-3- 3 جریان مدیترانه ای.. 19
3-3-3 جریان اطلس شمالی: 19
4-3-3 جریان خزری: 19
4-3 ویژگی های دمایی منطقه: 20
1-4-3 حداکثر مطلق دما 20
2-4-3 میانگین حداکثر دما 21
3-4-3 حداقل مطلق دما: 22
4-4-3 میانگین حداقل دما 24
5-4-3 میانگین متوسط روزانه دما 25
5-3 تعداد روزهای یخبندان. 27
3-6-3 میانگین بارندگی ماهانه و سالانه. 30
1-8-3 گرادیان بارندگی سالانه. 32
9-3 رطوبت نسبی.. 35
11-3 باد. 38
12-3 تبخیر و تعرق.. 44
1-12-3 تبخیر به روش ایوانف... 46
2-13-3-تورک: 46
14-3 طبقه بندی اقلیمی منطقه. 47
نتیجه گیری.. 51
فصل چهارم. 53
بررسی علل افت آبهای زیرزمینی و معرفی چاه های منطقه. 53
4-1 مقدمه. 53
عوامل موثر در افت سطح ابهای زیر زمینی منطقه ی مورد مطالعه. 54
1- 4مسائل اقلیمی ،تر سالی و خشکسالی: 54
2-4. برداشت بیرویه با حفر غیر اصولی چاه عمیق ،توسعه ی سایت های کشاورزی و صنعتی.. 55
4-3عواقب ناشی از بهره برداری غیر اصولی چاهها 55
1-3-4 عواقب هزینه ای استحصال. 55
2-4-5کاهش ابدهی مجاز چاههای مجاور و وارد امدن زیان به بهره برداری مذکور. 55
3-2-5تقلیل ابدهی و خشک شدن چشمه ها 55
4-2-5نشست زمین و وارد امدن خسارات به سرمایه گذاری های صورت گرفته و زیر. 55
5-2-5تبدیل ارازی مزروعی به بیابان و لم یزرع. 55
6-2-5تخلیه ی و مهاجرت روستایان به شهر های بزرگ.. 55
حدودا 13 درصد افزایش را نشان می دهد . 60
فصل پنجم:. 62
نتیجه گیری آزمون فرضیات و پیشنهادات.. 62
نتیجه گیری: 62
پیشنهادات: 65
منابع:. 65
