شاخص ترین مظهر و سمبل ملی ـ قومی، «پوشاک» است
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 53 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 89 |
کلیــات
بیان موضوع:
مردم شناسی فرهنگی، زمینه های پژوهشی گسترده ای برای شناختن و شناساندن فرهنگ ایران زمین دارد. پژوهش دربارة فرهنگ پوشاک و دگرگونی های آن در طول زمان خود گسترة عظیمی از مردمشناختی را دربردارد که منجر به آگاهی بر مجموعه ای از دانستنی ها و نگرش های قومی، ملی، دینی و مذهبی می گردد.
آشکارترین نشانة فرهنگی و شاخص ترین مظهر و سمبل ملی ـ قومی، «پوشاک» است. پوشاک یکی از نیازهای اساسی مادی انسان است که برای تطبیق با محیط طبیعی و اجتماعی که از آغاز پیدایش بشر تاکنون بر اساس شرایط مختلف اقلیمی و اجتماعی و اقتصادی به وجود آمده دچار تغییر و تحول شده است و کارکردهای مختلف و عناصر فرهنگی مرتبط با آن در قالب فرهنگ مادی بررسی و مطالعه می شود.
پوشاک هر ملت و قوم، به عنوان پدیده فرهنگی حاصل از تمدن، در اصل مشخص کنندة شخصیت و هویت فرهنگی آن قوم و ملت و نشانه ای از پای بندی و اعتقاد آنان به آداب و رسوم و دیگر شاخص های فرهنگی و هم چنین، نشانگر علاقه به تمایز فرهنگی، استقلال سیاسی و اقتصادی است.
سرزمین ایران از دیرباز تاکنون، پذیرای اقوام مختلفی بوده است که هر یک بنا به موقعیت های پیش آمده و دلایل خاص خود به این دیار مهاجرت کرده و در آن ماندگار شده اند. اقوامی که هر یک از لحاظ ظاهر فرهنگی از نیاکان خود تأثیر گرفته و نیز بر بوم زادان خود مؤثر بوده اند.
گروههای متفاوت قومی که در مناطق مختلف ایران زندگی می کنند. هر یک دارای ویژگیهای برجستهای هستند و تحت تأثیر عوامل گوناگون از جمله عوامل اکولوژیکی منطقه قرار دارند، تن پوش ویژه ای به تن دارند که در همان نگاه نخست، قومیت، حوزه زندگی، زبان و سایر مشخصات فرهنگی و حتی مذهب و اشتغالات اصلی زندگی آنان را در ذهن بیننده تداعی می کند.
پوشاک سنتی ایران، بخش عظیمی از فرهنگ اصیل، بومی و معنوی ایران است و گنجینه پربها و باارزشی است که هر قوم و ملتی وظیفه دارد در نگهداری و حفظ و سپردن تام آن به نسل های بعدی، اهتمام ورزد.
پوشاک سنتی و مطالعه آن در مجموعه ای از «سرپوش»، «تن پوش» و «پاپوش» و همچنین «زیورآلات» و جواهرات «محلی» محدود می گردد. تنوع پوشاک زنان به خصوص در سرپوش ها و تن پوش ها، و نیز استفاده از زیورآلات و تزئینات و آویزه های پوشاک به مراتب بیش از پوشاک مردان است.
موارد استفاده از هر سرپوش و سربند، رنگ، جنس، اندازه، زیورآلات و تزئینات، نقوش و نحوه بستن آن و نیز مقدار پارچه لازم و اندازه ها، رنگ، جنس، تزئینات، نحوة دوخت و طرز تهیه ، کارکرد و موارد استفاده تن پوش نزد دختران و زنان معرف و نشان دهندة منزلت اجتماعی، شخصیت، موقعیت اقتصادی، سن و ویژگی های فرهنگی آنها به شمار می رود. بنابراین پوشاک سنتی می تواند دلایل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به همراه داشته باشد که ریشه در ساختار فرهنگی و موقعیت اقتصادی آنان دارد.
کامل بودن پوشاک سنتی و راحتی آن، زیبایی، استفاده مناسب از رودوزی های سنتی در تکمیل و تزئین لباس، داشتن تجانس و قرابت فوق العاده با فرهنگ جامعه به خصوص با محل مورد نظر خود، و متناسب بودن با شرایط اقلیمی و جغرافیایی، بر اهمیت هر چه بیشتر آن می افزاید. از این رو اساس مطالعه در مردم شناسی پوشاک را می توان در قالب عوامل زیر دسته بندی نمود:
1- مبانی اعتقادها و باورهای دینی و فراگیر
2- عوامل زیست محیطی و اقلیم
3- شرایط و روابط اجتماعی از جمله نحوه معیشت و نیز قشربندی اجتماعی
4- تأثیر همجواری با اقوام مجاور و نزدیک
بدیهی است که هر یک از اجزاء پوشاک و زیورآلات متأثر از عوامل نام برده، می باشند.
پوشیدگی از جمله شاخص های بارز پوشاک در فرهنگ ایرانی است. استفاده از «سرپوش» در قومیت های مختلف رایج است اما در هر قوم و قبیله ای شکل آن، بنا به باورهای آنان متفاوت است نظیر پوشاندن دهان، چانه، و بینی نزد زنان ترکمن یا پوشانیدن و بیرون گذاشتن قسمتی از مو نزد زنان کرد و بختیاری، که هر یک ریشه در هر دو باور فرهنگی و اعتقادی دارد.
همچنین فرم و برش تن پوش ها به گونه ای است که علاوه بر راحتی آن، مانع انجام فعالیت های گوناگون نمی شود و پوشش کامل به شمار می رود. پوششی که علاوه بر پوشندگی، نشان دهندة قومیت و باورهای مربوط به آن قوم نیز هست.
همان گونه که لباس بلوچ با سوزن دوزیهای زیبایش خود را
می نمایاند و هر یک از نقوش آن بیانگر محسوسات و باورهای دیرینة آنها است.
یکی دیگر از عوامل مؤثر بر چگونگی پوشاک، اقلیم و طبیعت اوست. نوع اقلیم و طبیعت، کمی یا افزودنی پوشش، بلندی یا کوتاهی، تیرگی یا روشنی و ضخامت و نازکی جامه را سبب می شود.
در مناطق گرمتر، اغلب از جامه های نازک و روشن تر و در مناطق سرد و کوهستانی از جامه های تیره و ضخیم تر استفاده می شود. مردم منطق سردسیر بیشتر از سایر مناطق از جنس پشمی و نمدی استفاده می کنند.
معمولاً در تهیه پوشاک نیز از مواد موجود در طبیعت استفاده می شود. همان طور که ترکمن پوشاک ابریشمی خود را با پرورش پیله های ابریشم تهیه می کرده است، یا پاپوشی که بانوی بلوچ از گیاه صحرایی و محلی به نام «پورگ» فراهم می کرده است و یا قبایی که کردها برای تهیه آن از پشم بز استفاده می کرده اند.
پوشاک و زیورآلات عناصر فرهنگی هستند که با هم و در کنار یکدیگر معرف ذوق، سلیقه، شکوه و غنای فرهنگی هر قوم می باشند.
علاوه بر تزئیناتی نظیر نواردوزی، یراق دوزی، پولک دوزی، آویختن سکه ها و ... که در پوشاک زنان ایلیاتی مورد نظر مشاهده می شود، تزئینات دیگری نیز مانند سوزن دوزی و نقش بندی در این پوشاک ملاحظه می شود.
وجود طرح ها و نقوش روی لباس منعکس کنندة آداب و سنن و باورهایی است که با زندگی سنتی خاص یک منطقه در ارتباط است.
سوای تزئینات پوشاک، زنان خود را به زیورهای گوناگونی می آرایند. زیورآلات هر منطقه با تبعیت از نوع لباس آن منطقه از ویژگی خاصی برخوردار است. زیورها به تنهای برای زیبایی به کار نمی روند. بلکه نشان و نمادی هستند که علاوه بر بیان موقعیت اقتصادی و اجتماعی فرد، منعکس کنندة بسیاری از جنبه های مادی و معنوی، مفاهیم اجتماعی، دینی، اخلاقی و هنری است.
رنگ مورد استفاده پوشاک، گویای ویژگی های اجتماعی و فرهنگی هر قوم است. فرهنگ عامه، سرشار از نشانه ها و نمادهاست و نماد یکی از جنبه های بیانی رنگ است. نمادهای این خصیصه تا حدی تحت تأثیر خود آگاه انسان و تا حدی تحت تأثیر شرایط اقلیمی، اجتماعی، سیاسی و مذهبی جامعه به شکلی پذیرفته می شوند که ممکن است خلاف آن در گروه دیگری رایج باشد. نمادین شدن رنگ به اقتضای شرایط خاص حاکم بر جامعه صورت می گیرد. تمام افرادی که به یک تمدن وابسته هستند در مورد یک رنگ عکس العمل مشابهی دارند.
عشایر، کهن ترین قدمت و سابقة جوامع بشری را دارا می باشند. اهمیت زندگی عشایری و کوچ نشینی از آن روست که از اولین اشکال زندگی انسان پس از عصر شکارگری است. بدین ترتیب مطالعه و پژوهش در زمینة هر یک از نمادها و عناصر فرهنگی مربوط به آنها، حائز اهمیت است.
ایران کشوری است با جغرافیای متنوع و اقوام مختلفی که در جای جای آن سکونت دارند، اقوامی که هر یک تاریخ، فرهنگ، سنت و پوشاک مخصوص به خود دارند. تنوعی که در جزئیات و کلیات پوشاک هر قوم و عشیره مشاهده
می شود، توجه را به بررسی و شناخت پوشاک عشایر جلب می نماید.
با توجه به نقش بسیار مهمی که زنان عشایر در عرصة زندگی کوچ نشینی و انتقال فرهنگ داشته اند، از این رو پژوهش حاضر، به شناخت و بررسی پوشاک زنان عشایر با توجه به تأثیرات اجتماعی ـ اقتصادی، فرهنگی و نیز تأثیرات اقلیم و آب وهوایی بر آن، می پردازد.
اهمیت و ضرورت تحقیق:
با توجه به آنچه که در بیان موضوع، مطرح گردید، مواردی که در این پژوهش حائز اهمیت می باشند عبارتند از :
1-حفظ ارزش های سنتی و هویت ملی.
2-شناخت پوشاک زنان عشایر به عنوان یکی از مواریث فرهنگی و تعیین عوامل انتخاب آن از دیدگاه مردم شناسی.
3-حفظ و احیاء پوشاک بومی به عنوان یکی از جلوه های زنده میراث تمدنی و هویت فرهنگی و جلوگیری از نابودی و اضمحلال آن.
4-کمک بی اشاعة فرهنگ بومی به مسئولان و دست اندرکاران.
5-کاربردی بودن موضوع تحقیق.
اهداف تحقیق
1-بررسی و شناخت عوامل فرهنگی، اعتقادات و شرایط اقلیمی که می تواند در شکل و ترکیب لباس موثر باشد.
2-شناسایی پوشاک زنان هر یک از اقوام ایرانی و ثبت و ضبط عناصر فرهنگی پوشش های آنها.
3-شناخت نمادها و سمبل های به کار رفته در نقوش و طرح های البسة زنان به عنوان نشانه شناسی فرهنگی و آشنایی با عناصر مستتر و عمیق فرهنگ عشایر.
4-دست یابی به شناسه ها و شناخت عناصر اصیل و موجد فرهنگ ایرانی از طریق کندوکاو در فرهنگ اقوام مختلف به عنوان خرده فرهنگ های تشکیل دهندة فرهنگ ایرانی.
5-زمینه سازی و به دست دادن ابزاری جهت تحلیل گفتمانهای حیطة موضوعی زنان.
پیشینة تحقیق
طی چند دهة اخیر، تحقیقات مردم شناختی در مورد پوشاک سنتی ایران و ویژگی های فرهنگی، اجتماعی بسیار اندک و محدود صورت گرفته است.
نخستین کسی که در ایران به ثبت و ضبط پوشاک سنتی و بومی ایرانیان پرداخت، دکتر «جلیل ضیاءپور» است. آغازی بزرگ بر پژوهش پوشاک، بهترین و شیواترین عبارتی است که می تواند معرف این بنیانگزار، در زمینة مطالعة پوشاک باشد.
"پوشاک باستانی ایرانیان از کهن ترین زمان تا پایان شاهنشاهی ساسانیان" نخستین کتابی است که در این زمینه توسط دکتر ضیاءپور به چاپ رسید (1343). پس از آن کتاب «پوشاک ایل ها، چادرنشینان و روستائیان ایران» تحولی عظیم را در پژوهش های مربوط به پوشاک اقوام مختلف ایران به وجود آورد، تأکید وی بر اهمیت اقلیم و طبیعت و نیز ارتباط میان اقوام مختلف است و همچنین، تأثیری که بر شکل پوشاک می گذارند. پس از انتشار این کتاب در سال 1346 کتابهای دیگری نیز از این محقق بزرگ تحت عناوین «گزارشی از چگونگی پوشاک در زمان مادها(1347)، پوشاک ایرانیان از چهارده قرن پیش تا آغاز دوره پهلوی (1349) به چاپ رسیده است.
تاریخ تحول لباس در ایرن از آغاز تا اسلام (1346) نیز توسط آقای میرمحمد مشیرپور به بررسی تغییرات کیفی لباس ایرانیان در دوره های تاریخی پیش از اسلام تا ورود اسلام به سرزمین ایران می پردازد.
یحیی ذکاء نیز لباس زنان ایران از سده سیزدهم هجری تا امروز تهران را در سال 1336 مورد بررسی واقع شده است.
"تاریخچة پوشش سر در ایران"، از کتاب های جامع و ارزنده ای است که توسط خانم سهیلا شهشهانی (1372) مورد بررسی واقع شده است.
"تاریخ پوشاک ایرانیان" توسط دکتر محمدرضا چیت ساز، کار پژوهشی در حال انجام است. وی پوشاک ایرانیان را در چهار دوره مورد بررسی قرار داده است:
1- دوره ایران باستان
2- دوره ایران بعد از اسلام (6 قرن اول)
3- دوره ایران پس از اسلام
4- دوره معاصر
دورة اول این کتاب، سال 1380 توسط انتشارات سمت به چاپ رسیده است.
پژوهشکدة مردم شناسی سازمان میراث فرهنگی، تحقیقات و گزارشات مردم نگاری در مورد پوشاک محلی مناطق مختلف کشور انجام داده،
پژوهش های انجام گرفته، مردم نگاری پوشاک محلی استان های آذربایجان غربی، اردبیل، ایلام، بوشهر، خراسان، زنجان، سمنان، کردستان، کهکیلویه و بویراحمد، استان مرکزی، هرمزگان و خوزستان بوده است.
نتایج حاصل از این تحقیقات، در آرشیو پژوهشکده بوده و قابل دسترسی و استفاده برای علاقمندان نیست.
مجلات هنر و مردم (47-1342)، روزگار (1348)، میراث فرهنگی (1369) و ... به این مقوله پرداخته اند. گر چه مقالات و پژوهش های مربوطه به صورت اختصار بیان شده است لیکن در معرفی و پرداختن اجمالی به آنها موفق بوده است.
رساله هایی که در زمینه عشایر کار شده است، بیشتر به بررسی وضعیت فرهنگی اجتماعی آنها، ساختارهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، و سیاسی تحلیل های مردم شناختی در مورد آداب و رسوم خانواده و خویشاوندی و صنایع دستی و مونوگرافی ایل مورد نظر پرداخته است و در این میان، نگاه گذرا و اجمالی نیز به پوشاک شده است.
بررسی پوشاک عشایر به طور خاص به صورت بسیار محدود صورت گرفته است و تنها بررسی و پژوهش مختص به یک دوره تاریخی ایل و طایفه بوده و کمتر به کار مقایسه ای پرداخته شده است، از جمله:
1- پوشاک زنان در دورة ایلامی و هخامنشی توسط خانم مهناز طاهری، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، 1372.
2- بررسی پوشاک طایفه شش بلوکی از ایل قشقایی و عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر آن توسط خانم فروزنده رب دوست، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد مرکز، 1374.
3- بررسی فرهنگی و مردم شناختی شهرستان تاکستان با تکیه بر صنعت لباس های محلی زنان توسط خانم فریبا رحمنی، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکز، 1376.
چارچوب نظری تحقیق
نظریه های مردم شناسی برای استفاده از روشهایی است که به آسانی و با دقت و بطور همه جانبه بتواند در شناخت زندگی اجتماعی و فرهنگی و سیرتکاملی فرهنگ و تمدن جوامع راهنما باشد. (روح الامینی، 1372، ص 83)
نظریات مردم شناسی غالباً بر پایه پاسخگویی به سوالهایی در مورد وقوع رفتار اجتماعی به شکل موجود و علل تمایزات بشری بنا شده اند.
ارتباط میان نظریاتی که از پیش ارائه شده و اطلاعات جدید با وقایع اجتماعی که در جریان است، دریافت عینی واقعیت را به عنوان اساسی ترین و بنیادی ترین ویژگی های علم نمایان می کند.
از این رو، در بررسی پدیده های فرهنگی و انسانی استفاده از نظریاتی که شالودة علمی دارند، علاوه بر این که زمینة مطالعاتی مورد نظر را جهت دار
می کنند، به روشن شدن بسیاری از ویژگی های فرهنگی پدیده موردنظر
می انجامند و بدین ترتیب با شکل گرفتن این پدیده های فرهنگی، در چنین قالب علمی،برغنا و استواری هر چه بیشتر پژوهش افوده می شود.
این پژوهش، با به کارگیری نظریه هایی از مکاتب کارکردگرایی (بکارآیی) و اشاعه (تراوش) به بررسی و تحلیل موضوع مورد نظر (پوشاک زنان عشایر با توجه به تأثیرات اجتماعی ـ اقتصادی، باورهای فرهنگی و اقلیم) می پردازد.
در ادامه، جایگاه نظریات یاد شده در چارچوب تحقیق به اختصار بیان
می گردد:
1- مکتب کاردکردگرایی (بکارآیی)
عبارت است از بررسی هر عمل اجتماعی و یا هر نهاد با توجه به رابطه ای که با تمامی کالبد اجتماعی دارد. طبق این تعریف کلی از مکتب کارکردگرایی، نظریه های مرتبط و وابسته به این مکتب و نیز پژوهش مورد نظر عبارتند از:
1-1- نظریه نیازمالینوسکی:
در زمینه نیاز، یک برداشت این است که نیازهای نظام اجتماعی را برخاسته و نشأت گرفته از نیازهای اشخاص می دانند. شاخص ترین نظریه پرداز در این مقوله «برانیسلاو مالینوسکی» است.
وی معتقد است که «در یک تمدن و فرهنگ هر عاملی کارکردی نسبت به کل مجموعه دارد و کار آن عبارت است از تأمین نیازهای انسانی، از این رو نتیجه می گیرد که پیدایش رسوم و معتقدات و سازمانهای اجتماعی برای برآورده شدن نیازهای غریزی انسان است»(م.روح الامینی، 1370، ص 121).
به نظر مالینوسکی، اجزاء و عناصر هر فرهنگ از آن رو پدید
می آید که به یک رشته نیازهای اساسی فرهنگی و انسانی پاسخ گوید. در هر نظام فرهنگی همه رسوم و باورها و اندیشه ها و اشیاء مادی دارای نوعی کارکرد حیاتی هستند و نیاز معینی را برآورده می کنند (گاربارینو، 1377، ص 15).
"مالینوسکی" نظریه فرهنگ و سازمان اجتماعی را براساس تجزیه و تحلیلی که به اصطلاح خود از طبیعت بشری به عمل آورده است بنا نهاده است. بدین گونه که:
اگر انسان ها به دلیل ترکیب جسکانی و روانی خود دارای نیازهای دائمی و مستمری هستند، پس این نیازهای اساسی، مستلزم وجود ترتیبات اجتماعی خاص است که بتواند به طور مداوم آنها را براورده کند، این ترتیبات و نظامات، انسان هایی را به وجود می آورد که بر روی آن، نظام های اجتماعی توسعه می یابند. (توسلی، 1369، ص 225).
مالینوفسکی نیازهای بنیادی انسان را به هفت گروه تقسیم نموده است و راه یابی پاسخ گویی به هر نیاز را نیاز مطرح نموده که این نیازها عبارتند از:
- نیازها مثل تغذیه، تولید و مثل، راحتی و آسایش جسمانی، امنیت، آرامش، جنبش
- رشد که راه تأمین آنها به ترتیب عبارتند از : خوراک،ازدواج و خانواده، لباس، حمایت، دفاع، بازی ها و راحتی، ارتباطات و آموزش.
مالینوفسکی معتقد است که انسان ها بر پایه این نیازهای اولیه، نیازهایشان را مرتفع می سازند. مثلاً برای راحتی و محافظت بدن از سرما و گرما و پوشش مناسب این نیازها را برطرف می کند آنچه که در این بحث قابل توجه است، این است که نیازهای ثانویه بر اساس تمایلات نیازهای اولیه شکل می گیرند. مثلاً اگر چه همه انسانها پوششی برای خود دارند، اما آنچه که آن ها در پوشاندن خود و چگونه پوشاندن خود رعایت می کنند، به لحاظ فرهنگی مشروط، حائز اهمیت می باشد چرا که هر جامعه ای با قوانین و تحریم های خاص خود در این مورد مواجه می باشند.
به این ترتیب واضح است که انسان ها به نیازهای اولیه در قالب مکانیزم های فرهنگی گروه پاسخ می دهند. و بدین سان همه خصایص و نهادها با نظام فرهنگی همبسته است. (گاربارینو، 1377، ص 87)
2-1- نظریة بقایای تایلر:
به نظر تایلر، رسوم موجود، بقایای عادات و رسوم جوامع در روزگاران پیشین است و در آغاز پیدایش کارکرد مفیدی برای مردم آن زمان داشته است، با طی شدن سیر تکاملی جامعه، ضرورتاً رسوم مفید دیگری جایگزین آداب گذشته شده و آداب پیشین بی فایده و بی معنی تلقی گردیده است، به بیان کلی تر: رسوم بی معنی موجود، بقایای عادات و رسوم قدیمی است که چون جامعه به مرحله ای از سیر تکامل خود دست یافته است آن رسوم فایده خود را از دست داده است.
بقایای آئین فتیش، بهترین گواه برای عادات و رسوم کهنی است که هنوز هم در فرهنگ ما بخصوص جوامع ایلیاتی و روستایی به چشم می خورد. استفاده از ناخن پلنگ و خرس و دندان برای چشم زخم و شفا گرفتن و یا دخیل بستن به درخت با تکه پارچه ای رنگی به عنوان طلسم، وسیله ای است برای رسیدن به آرزوها و آن چه که دور از دسترس است...
1- مکتب اشاعه بنیادها یا مکتب تاریخی یا تراوش:
این مکتب به تحولات فرهنگ بشری به گونه تاریخی، توجه خاص دارد. تکامل جامعه خط سیر معینی ندارد و آینده آن قابل پیش بینی نیست.
مکتب اشاعه، سیر مراحل تمدن و فرهنگ را بر روی یک خط و در هر جامعه، مستقل و موازی با جوامع دیگر نمی داند. بلکه معتقد است که
فرهنگ های جوامع از یک یا چند مرکز اشاعه، گرفته شده اند و شباهت میان فرهنگ ها به دلیل رفت و آمدها، داد و ستدها، مهاجرت ها، لشگرکشی ها و در نتیجه اقتباس یا تقلید یا اخذ یکی از دیگری است.
صاحب نظران مکتب اشاعه به سه گروه مکتب اشاعه انگلیس، آلمان و آمریکا تقسیم می شوند. این سه، به اصل موضوع که اشاعة فرهنگ است معتقدند لیکن تفاوت آنها در مهد اشاعة فرهنگ و سرچشمه آن و چگونگی اشاعة فرهنگ است.
از جمله صاحب نظران مکتب اشاعة آمریکا، فرانس بوآس است.
نظریات وی با تأکید خاصی که بر فرهنگ و بررسی تحولات تاریخی مربوط به آن دارد، شایان توجه است. وی فرهنگ را عامل وحدت انسان شناسی تلقی می کند و آن را معادل با اهمیت و ارزش صفر در ریاضیات می داند.
به طور کلی یک فرهنگ از فرهنگ ها و خرده فرهنگ های گوناگونی تشکیل یافته است. قسمت های مختلف گرفته شده از فرهنگ های دیگر، روابط و اثرات مستحکم و متقابلی با یکدیگر و در یکدیگر دارند و درواقع این ترکیب فرهنگی مجموعه ای از اجزاء و برش هایی است که پیرامون یک مرکز معین تشکیل یافته و در مجموع، فعالیتی مشخص دارند و نقش این اجزاء و برش ها را نمی توان به طور مجرد در نظر گرفت. (روح الامینی، 1371، ص 120).
بوآس با تکیه بر تحقیق درباره عمل توسعه ای که پدیده فرهنگی از آن گرفته شده است، عقیده دارد که مطالعه توصیفی و محدود پدیده هایی که اشاعه یافته، مرحله ای مقدماتی و الزامی برای مطالعة تغییر فرهنگی یا فرهنگ پذیری یک جامعه است.
بدین ترتیب، با توجه به ابعاد موضوع و الزامات دستیابی به اهداف تحقیق، از نظریات نام برده در جهت تبیین ابعاد مختلف موضوع استفاده شده است.
همان گونه که پیشتر در مورد پوشاک صحبت شد، انسان های نخستین برای حفظ بدن خود از سرما و گرما و به طور کلی شرایط جوی از تکه های پوست حیوانات و الیاف گیاهان و با بهره گیری از امکانات محیط پیرامونشان برای خود پوششی تهیه می کردند، نیاز انسان به پوشش اولین گامی است که انسان را وادار به تهیة آن می نماید.(نظریة نیاز مالینوسکی)
به تدریج با آگاهی انسان از فنون ریسندگی و بافندگی و بافت پارچه و استفاده از علائق و ذوق انسان ها در تهیة آن و به طور کلی مسیر تکاملی زندگی انسان، پدیده پوشاک به گونه پدیده فرهنگی متجلّی می شود. حرکتی که در جهت تکامل پوشاک آغاز شده، فراتر از رفع نیازهای ابتدایی بشر پا
می گذارد. بدین ترتیب، به وجود آمدن اشکال و ترکیب بندی های متنوعی که پدید می آمد، علاوه بر این که نیازهای آنها را مرتفع می کند و کاربردی فراتر از پوشش آنها دارد، ترکیبی زیبایی شناختی، به وجود می آورد. وجود جنبه های تزئینی، گویای طبقه و شأن و اجتماعی، سن و باورهای آنها است. برخی اجزاء پوشاک کاربردی و برخی دیگر زینتی و گاه هم جنبه کاربردی دارند و هم نقش آرایه. مثلاً قسمتی از سرپوش برای رفع نیازی خاص پدید آمده اما پس از گذشت زمان به طرق مختلف آراسته می شود و جزء زیورآلات زنان محسوب می شود، علاوه بر این که کاربرد اولیه و اصلی خود را نیز از دست نداده است. در بعضی از مواقع نیز، آن جزء پوشاک کارکرد خود را از دست داده و تنها جنبه زینتی دارد. (نظریة بقای تایلر)
یکی دیگر از عواملی که بر تنوع و تغییر پوشاک نزد اقوام ایرانی تأثیر
می نهد، همجواری شان با هم و تأثیرپذیری آنان از یکدیگر است. در یک منطقه گاه چندین قوم ساکن هستند، بدین ترتیب پوشاک به تبعیت از تأثیر همجواری، پوشاکی است که تبعیت از سراسر آن منطقه می کند.
بررسی تشابهات موجود در اجزاء پوشاک اقوام گوناگون با در نظر گرفتن حوزه جغرافیایی آنها، نشانه ای از تأثیرگذاری آنها بر یکدیگر است. در این راستا، برخی قومیت ها، عنصری خاص را از اقوام مجاور خود گرفته و پس از سازگار نمودن با فرهنگ و سلیقة خود آن را مورد بهره برداری قرار داده اند. (نظریه اشاعة بواس)
استفاده از نظریات مورد نظر در تحقیق، کمک می کند تا هر چه بهتر
پدیده های فرهنگی را که مشاهده می کنیم ببینیم و شاخص ها و متغیرهای فرهنگی را در یک قالب علمی، تمیز دهیم.
دانلود پاورپوینت آفات مهم گیاهی
| دسته بندی | کشاورزی و زراعت |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 1275 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 51 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 51 صفحه
بسم الله الرحمن الرحیم مو ضوع: آفات مهم گیاهی استاد راهنما: مهندس انصاریان دانشجو: وحید رضایی مگس خربزه Myiopardalis pardalina زیست شناسی: در حشرات این خانواده رگ subcostal همیشه در انتها با یک زاویه قائمه خمیدگی نشان می دهد وقبل از ان که به لبه بال برسد محو می گردد.
زمستان را بصورت شفیره در عمق 8 تا 10 سا نتی متری خاک به سر می برد.
در اواسط بهار که بوته های خربزه شروع به گل دادن می کنند مگس ها خارج شده و با تخمریز خود میوه هایی را که تازه از گل در امده اند را سوراخ می کنند و از شیره هایی که از ان خارج می گردد تغذیه می نمایند.
7 تا 10 روز پس از خروج و تغذیه و مگس ها جفت گیری کرده و ماده ها تخمهای خود را در داخل پوست میوه می گذارند.
تخمریزی انفرادی است و هر مگس ماده حدود 100 عدد تخم می گذارد کنترل مگس خربزه: 1- مبارزه زراعی بدین ترتیب صورت می گیرد که میوه کوچک را در برگ گیاه پیچیده و زیر خاک می گذارند تا از حمله مگس محفوظ بماند.
این عمل هنگام گل گیری خربزه و طالبی انجام می گیرد.
2- سه تا چهار نوبت سم پاشی بوسیله فوزالون (زولون) امولسیون 35 درصد یا دیازینون 60 درصد به نسبت 1.
5 لیتر در هکتار و اولین سم پاشی زمانی است که اکثر میوه ها فندقه باشند.
بعد از 6 روز سمپاشی را تکرار می کنند.
سایر سموم: 1.
تری کلروفن(دیپترکس) sp80%و 1.
5 کیلوگرم 2.
دیمتوآت(روکسیون) EC40% و 1.
5 لیتر در هکتار کرم به Quince moth Euzophera bigella زیستشناسی: کرم به زمستان را به صورت لاروهای کامل در داخل پیلههای خاکستری رنگ و کشیده به سر میبرند.
لاروهای زمستان گذران در اواخر اسفندماه به شفیره تبدیل میشوند.
شفیره در اوایل فروردین و کمی قبل از باز شدن شکوفههای سیب به حشرات کامل تبدیل میشوند.
لارو این حشره دارای دو رفتار چوبخواری و میوهخواری است.
لاروهای چوبخوار فاقد دیاپوز اجباری و لاروهای میوهخوار دارای دیاپوز اجباری میباشند.
کنترل شیمیائی: فوزالن(زولون) EC35% و 1.
5 در هزار 2.
آزینفوس متیل(گوزاتیون) EC20% و 2 درهزار 3.
دیازینون EC60% و 1 درهزار 4.
دیازینون WP40% و 1.
5درهزار 5.
اتریمفوس(اکامت) EC50% و 1در هزار 6.
آزینفوس متیل WP20% و 2در هزار کرم سیب: Carpocapsa pomonella زیست شناسی: حشره کامل شب پره ایست به زنگ خاکستری مایل به قهو ه ای زمستان گذرانی افت به صورت لارو کامل درون پیله سفید مبارزه: بیو لوژیک:استفاده از زنبور تریکو گراما مبارزه مکانیکی:پیچاندن مقوا به دورتنه درخت جهت جمع آوری و از بین بردن شفیرهای آفت مبارزه شیمیایی:سم پاشی زمانی انجام شود که لارو های افت از تخم خارج شده باشند و از سمومی مانند گوزانیون و دانیتول سپر دار واوسیب: Epidosaphes malicola زیست شناسی: خسارت افت به صورت تغذیه از شیره نباتی است در الودگی شدید ممکن است سطح تنه و سر شاخه ها از چندین طبقه سپر پوشیده شده باشد زمستان گذرانی بصورت تخم های سفید در زیر سپر ماده می باشد مبارزه: بیو لو ژیک: زنبورها و کنه های شکاری وکفشدوزک نقابداردو لکه ای و زنبور پارازیت Chilocorus bipustulatuos شته سیاه باقالا: Aphis
دانلود پاورپوینت آبیاری
| دسته بندی | پاورپوینت |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 27193 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 29 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 29 صفحه
عنوان ارائه : آبیاری ارائه دهنده : وحید لطفی – پیمان مهدی پور زیر نظر استاد راهنما : جناب آقای مامات اردیبهشت 86 آبیاری آبیاری یعنی آب دادن به خاک و به اهداف زیر انجام می گیرد: رفع نیاز آبی گیاه • اصلاح خاک • مبارزه با آفات گیاهی • تعدیل دمای محیط • جلوگیری از فرسایش بادی • کنترل علف هرز • تسطیح اراضی • اصلاح شرایط فیزیکی خاک در آبیاری هر منطقه برای تحقق اهداف مورد نظر باید به نکاتی توجه کرد که آنها را در قالب چند سوال مطرح کرد: مقدار آب داده شده بستگی به میزان آب نگه داشته شده در خاک دارد که با توجه به خاصیت موئینگی و سطح ویژه ( خاصیت استاتیکی) , ساختمان خاک( تخلخل خاک) , مواد هموسی , مقدار رس خاک و نوع خاک , ضخامت لایه ی خاک و بافت خاک دارد.
کشش سطحی مایع به این معنی است که مایع می خواهد سطح خود را به حداقل برساند به همین دلیل قطره ی آب کروی است زیرا در بین اشکال هندسی کره تنها شکلی است که نسبت به حجم آن کمترین سطح را دارد.
نیروی وزن آب را به سمت پایین می کشد و نیروی با فاکتورهای کشش سطحی , عدد بی و قطر ذرات خاک آب را به سمت بالا میکشد و زمانی که این دو نیرو ثابت شوند آب در سظح ثابتی قرار میگیرد.
H=0.
3/D لذا هر چه ذرات ریزتر باشند آب بیشتر بالا می رود.
سطح ویزه : به مجموع سطوح ذرات تشکیل دهنده ی واحد جرم( یک گرم) یا واحد حجم (یک سانتی متر مکعب)از هر جسم گفته می شود هر چه ذرات ریزتر باشند سطح ویژه ی آنها بیشتر است.
سطح ویژه ی کره =6/D وظایف خاک عبارتند از : در زمان آبیاری در حد ظرفیت مزرعه تخلخل ریز از آب بر می شود .
برای محاسبه ی این مقدار آب در زمینی با تعداد لایه های مشخص به اطلاعات زیر احتیاج است: -تامین غذای گیاه - آماده سازی 2.
نگهداری گیاه 3.
نگهداری آب - ذخیره و نگهداری آب - انتقال آب 4.
تهویه ی آب خاک مخزنی است که می تواند آب را در خود نگه دارد و در فاطله ی دو آبیاری در اختیار گیاه بگذارد.
در هر نوبت آبیاری , رطوبت مقداری بالاتر از ضریب پژمردگی دائم ست و با آبیاری میزان رطوبت به حد میزان رطوبت مزرعه می رسد.
(ضریب پژمردگی دائم به بالاترین درصد وزنی رطوبت خاکی گفته می شود که اگر رطوبت خاک از آن درصد کمتر باشد گیاهان زراعی مشخصی دچار پژمردگی می شوند.
) آب به دو شکل از زمین خارج می شود : 1.
گنجایش خاک 2.
میزان ورود و خروج آب 1.
تبخیر 2.
تعرق تبخیر خارج شدن آب به صورت بخار از سطح خیس است و تعرق مقدار آبی است که به صورت بخار از روزنه های گیاه خارج می شود.
میزان تبخیر و تعرق به عواملی بستگی دارد: عوامل آب و هوایی - نور - دما - باد - فشار هوا - رطوبت 2.
عوامل گیاهی - نوع گیاه - مرحله ی رشد گیاه - نوع استفاده از گیاه 3.
عوامل خاکی - بافت خاک - ساختمان خاک - رنگ خاک - شوری خاک 4.
عوامل آبیاری .
عوامل مدیریتی یا زراعی - مصرف کود - حاصلخیزی خاک - تراکم - نحوه ی مبارزه با علف های هرز - مبارزه با آفات و بیماری ها - شخم - هرس و تنک کردن - تاریخ کاشت و.
.
.
6.
عوامل موقعیتی - شیب مزرعه - ارتفاع از سطح دریا روش های تعیین و تخمین آب مصرفی گیاه 1.
پاورپوینت بررسی دبی سنج توربینی
| دسته بندی | مکانیک |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 234 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 11 |
پاورپوینت بررسی دبی سنج توربینی در 11اسلاید زیبا و قابل ویرایش با فرمت pptx
جریان : یک پدیده فیزیکی است که از حرکت یک سیال استنباط می شود. جریان پذیری جز خواص ذاتی مواد سیال است و در حقیقت نقطه تمایز آنها با اجسام جامد
می باشد.
دبی سنج : عبارتست از دستگاهی که حرکت سیال را درمجرا اندازه گیری می کند. این سیال ممکن است آب، هوا، بخار، گاز، مواد شیمیایی، سوخت و یا حتی ذرات جامد باشد.
بعضی از دبی سنج ها ، میزان دبی لحظه ای سیال (حجمی یا جرمی) را در واحد زمان اندازه گیری می کنند و برخی دیگر مقدار کل حجم یا جرم منتقل شده در یک بازه زمانی را اندازه گیری می کنند.
طبقه بندی دبی سنج ها:
دبی سنج حجمی
دبی سنج سرعتی (توربینی)
دبی سنج جرمی
دبی سنج انبساطی
بررسی دبی سنج توربینی :
اساس کار این دبی سنج ها اندازه گیری سرعت میانگین سیال در لوله و سپس محاسبه دبی حجمی ، از حاصلضرب سرعت در سطح مقطع لوله می باشد. انواع روشهای مورد استفاده برای محاسبه سرعت سیال روشهای التراسونیک ، توربینی ، الکترومغناطیسی و خروج گردابی است.
Q(m3/s)=V(m/s)*A(m2)
دبی سنج توربینی
متشکل از محفظه ای لوله ای که در داخل ان پروانه است
سرعت چرخش پروانه متناسب با سرعت سیال است
با شمارش تعداد دور پروانه در واحد زمان دبی مشخص می شود
دقت حدود 1 درصد
مناسب مایعات تمیز و لزج تا 100 centistokes
در فلومترهای توربینی ، با استفاده از انرژی مکانیکی جریان سیال، یک روتور فرفره ای به چرخش درمی آید . پره های نصب شده روی روتور انرژی جنبشی جریان سیال را به انرژی مکانیکی از نوع چرخشی تبدیل می کنند وسرعت دوران روتوربا سرعت حرکت سیال متناسب است . بنابراین با اندازه گیری سرعت دورانی روتورمی توان به سرعت جریان سیال و در پی آن به دبی حجمی پی برد. کل حجم منتقل شده نیز با اندازه گیری کل زاویه چرخش امکان پذیر است .
پاورپوینت بررسی دبی سنج پره دوار
| دسته بندی | مکانیک |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 807 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 17 |
پاورپوینت بررسی دبی سنج پره دوار در 17اسلاید زیبا و قابل ویرایش با فرمت pptx
جریان ( FLOW )
پدیده ای فیزیکی است که از حرکت یک سیال استنباط می شود.
جریان پذیری جزء خواص ذاتی مواد سیال است و نقطه تمایز آنها با اجسام جامد می باشد.
به عبارتی خاصیت جریان پذیری یک سیا ل موجب می شود که انتقال آن از نقطه ای به نقطه دیگر به راحتی از داخل یک مجرا و بدون نیاز به سیستم های حمل و نقل صورت پذیر .
تجهیزات متنوعی برای اندازه گیری سرعت یا حجم سیال ساخته شده که به آنها دبی سنج یا فلومتر ( Flow Meter ) گفته میشود. دبی سنج دستگاهی است که حرکت سیال را در مجرا اندازه گیری می کند . سیال ممکن است آب، هوا، بخار،گاز، مواد شیمیایی، سوخت و یا حتی ذرات جامد باشد .
بعضی از فلومترها، میزان دبی لحظه ای سیال(حجمی یا جرمی) را در واحد زمان اندازه گیری می کنند و برخی دیگر مقدار کل ( Totallied ) حجم یا جرم منتقل شده دریک بازه زمانی را اندازه گیری می کنند.
یک دبی سنج شامل سه بخش اصلی است :
ابزار اولیه (Primary device ) که مستقیماً با سیال درارتباط است.
مبدل (Transducer ) که جریان عبوری از ابزار اولیه را به یک سیگنال قابل اندازه گیری تبدیل می کند
فرستنده (Transmitter ) که یک سیگنال الکتریکی متناسب با جریان و منطبق با استانداردهای مورد نیاز ارسال می کند.
اصول اندازه گیری دبی و دسته بندی دبی سنج ها جریان سیال با دو مفهوم دبی حجمی و دبی جرمی قابل اندازه گیری است . حجم انتقال سیال در واحد زمان، دبی حجمی نامیده می شود و واحد اندازه گیری آن در سیستم Sɪ عبارتست از : m³/s
چنانچه لوله ای با سطح مقطع A را در نظر بگیریم که سیالی با سرعت متوسط V از داخل آن عبور کند، دبی حجمی سیال به صورت زیر قابل محاسبه است: Q( m³/ s)= A(m² )×V (m/ s)
در صورتی که چگالی سیال ʃ نیز مشخص باشد، دبی جرمی آن بر حسب kg/s به صورت زیر محاسبه می شود W(kg / s) = Q(m³ / s)×ρ (kg /m³ )
در دبی سنج ها از روش های فیزیکی بسیار متنوعی برای تبدیل دبی به یک کمیت قابل اندازه گیری استفاده می شود و لذا انواع آنها را از نظر ساختار داخلی می توان به صورت زیر دسته بندی نمود:
انواع دبی سنج ها :
الف ) دبی سنج های حجمی یا جابجایی مثبت (Positive Displacement )
دبی سنج های با جابجایی مثبت بر اساس اصول حجم سنجی کار می کنند وبرای سنجش دبی مایعات وگازها استفاده می شود که شامل دبی سنج با
1 - گیرندگی انرژی از سیستم
باعث افت فشار در سیستم می شود. از وسایل اندازه گیری دبی با گیرندگی انرژی از سیستم : دبی سنج پره دوار ، دبی سنج با رقاصک صفحه ای ، دبی سنج از نوع پمپ پوشینه ای و دبی سنج دنده بیضوی
2 - دهندگی انرژی به سیستم
مثل پمپ های اندازه گیری دبی و پمپ روده ای
این نوع دبی سنج ها مستقیماً حجم سیال عبوری را اندازه گیری می کنند . به عبارتی اندازه گیری دبی حجمی در این سنسورها نیازی به اطلاع از قطر لوله ندارد ولی برای محاسبه دبی جرمی از ضرب نمودن دبی حجمی در چگالی سیال استفاده می شود.
ب ) دبی سنج های سرعتی :
با اندازه گیری سرعت حرکت سیال، دبی حجمی آن را از حاصلضرب سرعت در سطح مقطع لوله محاسبه می کنند . در حقیقت سطح مقطع لوله به عنوان یکی از مفروضات این نوع سنسورها خواهد بود.
ج ) دبی سنج های جرمی :
مستقیماً جریان جرمی سیال را به یک سیگنال الکتریکی تبدیل و آن را اندازه گیری می کند. در حقیقت اندازه گیری دبی جرمی در این سنسورها، نیازی به اطلاع از چگالی سیال ندارد.
شامل :
1 – کوریولیس(Coriolis )
2 – دبی سنج حرارتی (Thermal )