|
بررسی بلوغ،تولدی دیگر
مقاله بررسی بلوغ،تولدی دیگر در 24 صفحه ورد قابل ویرایش
|
|
| دسته بندی | علوم انسانی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 20 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 24 |
بررسی بلوغ،تولدی دیگر
مفهوم بلوغ را بطور کلی به منزله دورهای از حیات انسانی تلقی میکنند که «مرحله بیفراری و نابسامانی» است. مرحله ای از زندگی فرد که در آن، این نابسامانیها و آشفتگیها اجتناب ناپذیر است. اما واقعیت این است که اینگونه اندیشیدن در مورد بلوغ اندکی افراطی و غیرقابل قبول میباشد. چرا که وقتی، کودک از محیط سرشار از آرامش، امنیت و محبت یک خانواده به حیات خویش ادامه میدهد این دورة آشفته و نابسامان را هم به خوبی و بدون هیچگونه نظم و اختلالی سپری خواهد کرد و پا به عرصه مرحله بعدی زندگی یعنی دورة بزرگسالی خواهد گذاشت.
اما، با وجود این، تغییر و تحولات روانی و جسمانی مهمی در شخص روی میدهد که خواه ناخواه وی را از دورة کودکی و دورة بزرگسالی جدا میسازد و او را در دورهای مابین این دو، قرار میدهد که همان «مرحلة بلوغ» است.
عدهای از روانشناسان، دورة نوجوانی و بلوغ را به اعتباری دوران آشوب، طغیان و سرکشی نام نهادهاند. منظور از ذکر این واژهها در مورد بلوغ، این تصورنیست که نوجوانان افرادی سرکش و آشوبگر هستند بلکه نظر آنها در این مورد به انقلاب درونی دوران بلوغ متوجه است و نه جنبه ظاهری و خارجی آن. چرا که در این مرحله تغییرات فیزیولوژیکی با تغییراتی در رفتار توام بودن و نوجوانان در تطابق و سازش خویش با محیط دچار اشکال میشود.
سن بلوغ
در این که سن بلوغ در چه زمانی آغاز و در چه سنی پایان میگیرد اتفاق نظر وجود ندارد و بسیار دشوار است که سن معینی برای شروع و پایان مرحلة بلوغ تعیین نمائیم، چرا که در مرتبه اول علائم بلوغ گوناگون و متنوع است ودیگر اینکه آغاز بلوغ به حسب ساختمان جسمانی و وضعیت روحی و روانی افراد، متفاوت است. مسئله دیگری که از اهمیت خاصی برخوردار میباشد این تحقیقات دانشمندان اروپا و امریکا موید این نظر است که سن بلوغ نوجوان امروز نسبت به زمان نوجوانی پدران و مادران ما اندکی متفاوت است. بعبارت دیگر نسل کنونی زودتر از نسلهای گذشته به مرحلة بلوغ میرسد و این زودرسی بلوغ، در شهرها، بویژه شهرهای صنعتی و پرآشوب بارزتر به چشم میخورد. علت این امر شاید وضعیت خاص زندگی شهرنشینی جدید و محیط پرورشی نوینی است که نوجوانان نیز از آن بیبهره نیستند. این عوامل موثر عبارتند از: سینما، رسانههای گروهی شامل رادیو، تلویزیون، مطبوعات، کتابهای ویژه کودکان و نوجوانان، بهبودی وضع تعلیم و تربیت در بیشتر خانوادهها، وضع تغذیه و بهداشت فردی و روانی مناسبتر نسبت به نسلهای گذشته. که تمام این عوامل در این زودرسی نسبت به گذشته بیتأثیر نیستند.
تحولات فیزیکی (بدنی)
شورع مرحله بلوغ در پسر و دختر با یک سری تغییرات بیولوژیک همراه است و یک تا دوسال قبل از آغاز دورة بلوغ، رشد عمومی بدن دچار تغییرات و دگرگونیهایی میشود که این تحولات، مقدمات بلوغ را فراهم میآورند که این مرحله «دوره پیش از بلوغ» نامیده میشود.
پس از آن طرح عمومی بدن در پسران و دختران دستخوش تحول ناگهانی میشود که این تغییرات در پسرها بین سنین 15 – 11 سالگی و در دخترها بین سنین 12 – 9 سالگی ظهور مینماید. در پسرها، شانهها پهنتر میگردد، چربی اضافی دستها و پاها بتدریج ظهور مییابد. رویش مو در پشت لبها آغاز شده و بتدریج چانه و گونهها را نیز دربرمیگیرد که معمولا در سن 18 سالگی صورت نوجوان پسر کامل شده و به یک مرد جوان شبیه میشود، در عین حال رویش مو در سینه و دیگر اندام نیز آغاز میشود. صدای پسران نیز تغیر می:ند که در آغاز این تغییر، صدا دورگه شده و سپس بم میگردد و تن صدای مردانه را به خود میگیرد.
اما آنچه که در این رشد سریع جسمانی قابل توجه می باشد رشد استخوانهای دستها و پاها است. حداکثر سرعت رشد استخوانی در پسرها حدود سن 15 – 14 سالگی است و در این هنگام، بویژه استخوانهای پاها رشد بسیار سریع و چشمگیری دارند و پاها کشیدهتر میشوند و در نتیجه به نوجوان یک ظاهر ناموزون می بخشد، که در این حالت معمولا تمام نوجوانان در کارهایشان به گونهای دچار عدم تعادل و بیمهارتی می شوند. و همانگونه که اشاره شد علت این امر، رشد بیش از حد استخوانهای بلند است که در نتیجه دستها و پاها قدرت تطبیقی خود را از دست می دهند.
در دخترها، بطور طبیعی، مرحله بلوغ یک تا دوسال زودتر از جنس مخلفشان آغاز میشود. در مرحله بلوغ دختران، آنچه در وهله نخست جلب توجه میکند بزرگ شدن باسن، شکل گرفتن و کامل شدن پستان ها و سپس رویش مو در اعضاء مختلف آغاز میگردد. صدای دخترها نیز اندکی دورگه میشود ولی بم بودن صدا که در پسرها دیدهمی شود در آنها به چشم نمیخورد و در نهایت، بتدریج شکل ظاهر دخترها یک هیأت زنانه به خود میگیرد.
از نظر پزشکی، فعالیت عدد اندکرین(عدد داخلی) در این مرحله بیش از دوران دیگر رشد میشود و همین امر موجب تحولات ناگهانی در اندام نوجوانمیشود و مخصوصا این فعالیت در غدد جنسی بارزتر دیده میشود بطوری که در این هنگام ظهور نخستین علائم عادت ماهانه در دخترها و اولین احتلام شبانه در پسرها و رود بدون تردید آنها به دوره حساس و پیچیده بلوغ اس. در ضمن باید توجه داشت که در بدن دخترها مقدار اندکی هورمون مردانه و در بدن پسرها مقداری هورمون زنانه تولید میشود. هورمون مردانه (تستوسترون) باعث می شود که بر روی پوست صورت اکثر دختران و پسران در دوره بلوغ، بثورات (جوش) جلدی ظاهر شود که اصطلاحاً آنرا «جوش غرور» میگویند.
از نظر رشد بدنی لازم است بدانیم که رشد جسمانی در پسرها از سن 12سالگی آغاز و در سن 19 – 18 سالگی پایان می گیرد و در دخترها رشد بدنی از سن 9 سالگی شروع و در سن 17 – 16 سالگی خاتمه مییابد.
تصورات باطل در مورد بلوغ
قبل از اینکه «بلوغ» مورد توجه اندیشمندان و محققین واقع شود و دربارة آن بحث و مطالعه علمی صورت گیرد، نظر عامه مردم راجع به بلوغ، پندارو اندیشهای دیگر بود که بررسیهای علمی بیشتر این تصورات را غیر واقعی و مردود میداند. با وجود این، هنوز هم عموم مردم تصورات و استنباطهای نادرستی از بلوغ در ذهن خود دارند که نمونههایی از این نوع پندارها بدین شرح است:
1- به اعتقاد بیشتر مردم، مرحله بلوغ، دورهای از رشد طبیعی انسان است که بسیار خطرناک میباشد. حال آنکه چنین نیست و باید این دوره از رشد را با صبر و حوصله پذیرفت.
2- اعتقاد براین است که در دوره بلوغ، نوجوان دچار عصبانیت و پرخاشگری شدید است و برای رفع آن باید خشونت به خرج داد تا خشم نوجوان در مقابل والدین، آنهایی هتند که نوحوان خود را به عنوان یک دوست صمیمی می پذیرند وسعی میکنند وی را یاری دهند که برخشم و عصبانیت طبیعی خود در این دوره فائق آید.
3- از قرنها پیش اعتقاد براین است که به هنگام بلوغ، شخصیت فرد عوض میشود. واین تصور، اشتباهی بیش نیست و هیچگاه، شخصیت عوض نمیشود بلکه باید این دوره حساس از رشد را مرحله تکامل شخصیت دانست، مرحلهای که در آن، نوجوان در تلاش مداوم است تا به ثبات و هماهنگی خویش دست یابد.
4- تصور بر این است، در مناطقی که دارای آب و هوای گرم هستند، مرحلة بلوغ، زودتر آغاز میشود. در صورتیکه بررسیهای دقیق علمی، صحت این استنباط را با دیده تردید مینگرد، گو اینکه چگونگی تغذیه، بهداشت فردی، بهداشت ورانی و مسائل ژنتیکی در پیدایش وظهور بلوغ موثرند ولی اینکه در منطق گرمسیر، افراد زودتر به استقبال بلوغ می روند، غیر قابل قبول است.
5- اعتقاد همگان براین است که حرکات ورزشی برای نوجوان زیانآور است، اما شواهد اندکی وجود دارد که صحت این امر را به اثبات برساند. و باید توجه داشت نوجوانی که درحال رشد است همانگونه که به تغذیه و استراحت کافی نیاز دارد به ورزش نیز نیازمند است ولی برای انتخاب نوع و چگونگی حرکات ورزشی باید وضعیت روانی و جسمانی نوجوان را درنظر گرفت. در این صورت است که نوجوان بدون نگرانی نوع ورزش مورد علاقه خود را انتخاب نماید.
